banner16

banner15

27.11.2020, 08:31 184

İNSAN

“Her insan bir dünyadır”. Anonim

İnsan, yaratılanların en özeli, takip edilen, sınav günü geldiğinde sorgulanacak olan ve dünyayı anlamlandıran varlık. Aslında dünya ile tanışmadan önce bir “hiç” olan ve dünya ile anlam kazanan, genlerinin de etkisiyle bir aile mefhumunda geçmişini ve geleceğini kader çizgisinde yaşayan ve unutan bir varlık. Kolaya adapte olan, zoru sevmeyen, yeri geldiğinde hırslarının kurbanı doyumsuz varlık. Ekonominin tanımına bile şekil veren “sınırsız ihtiyaçları ile sınırlı kaynakları” dengelemeye çalışan, değişen ve gelişen bir varlık. 

Bugünkü konumuz insan ve insanımız, aslında geçmişimiz ve geleceğimiz. Dünyaya ve ülkelere baktığımızda bazı ülkelerin daha gelişmiş ve refah ülkesi olduğunu; bazılarının ise yoklukla ve çekişmeyle yaşadıklarını görürsünüz. Peki, bunları oluşturan nedir, insanıdır. Hepimizin bildiği “geçmişini bilmeyen geleceğine yön veremez” sözü, öyle anlamlıdır ki sorgulayın, hissedin ve yaşayın. İnsanların yaşam koşulları ve geçmişleri geleceklerini çizer. Kimisi sürünür, kimisi süründürür, kimisi de keşfeder. Neyi mi keşfeder, insanını keşfeder. İnsanını keşfeden toplumlar gelişirler, değerlenirler ve hızla büyürler. İnsanını harcayan toplumlar ise patinaj yaparlar, tekrarları yaşarlar, yaşadıklarını sanırlar ama memnun da olamazlar. Çünkü her şey bir öncekinin aynısıdır. Özellikle bilimsel tekrarlar o kadar barizdir ki, çürümeyi hisseder, değersizleşmeyi, değerlerinin harcamasını izlerler ve yeni bir tekrarı yaşarlar. Her başa dönüş bir heyecandır, bitiş ise ünlü yönetmen Tarantino’nun filmlerindeki gibi acımasız bir haykırıştır. 

Şimdi diyebilirsiniz ki Cantürk hocam, nedir bu felsefe, açıklayalım. Birleşmiş Milletler 1990 yılından itibaren ülkeler için “İnsani Gelişmişlik Endeksi” yayınlıyor. Bu raporda 2019 yılının yeni nesil bir eşitsizlik dalgası oluşturduğu belirtiliyor. Eşitsizliğe iten olgu ekonomik faktörleri öne çıkarırken, paranın hayattaki en önemli şey olduğu felsefesi insanların geleceklerini şekillendiriyor. Az sayıda gücü elinde tutanlar ile çok sayıdakilerin güçsüzlüğü ve insanların değişiklik talepleri günümüz toplumlarının yansımalarını oluşturuyor. Özellikle gelişmemiş ve gelişmekte olan toplumlarda yoksulluk, açlık, hastalıklar ve işsizlik temel sıkıntıları oluştururken, Pandemi Krizi ile birlikte eğitimde de internet hizmetine erişim gibi konularda yeni bir eşitsizlik oluşuyor. Kısacası 21. Yüzyıl eşitsizlikleriyle anılacak, özellikle gelir dağılımı eşitsizliği ilk sırada yerini alırken, cinsiyet, eğitim, gelecek ve temel yaşam eşitsizlikleri hepimizi ve dünyamızı etkileyecek. 

2019 yılı insani gelişme endeksinin tepesinde ilk üç sırayı Norveç, İsviçre ve İrlanda almaktadır. Türkiye 59.sırada olup, çok yüksek insani gelişme kategorisindeki ülkeler arasında son sıralardadır. Dolayısıyla yapmamız gereken “her insan bir dünyadır” mantığıyla insanlarımızı keşfetmek olmalıdır. Bu keşifleri ilkokul çağından itibaren yaparak; eğitim, sağlık, spor ve kültürel yatkınlığı olan insanlarımızı bulabilmeliyiz. Böylece bugünkü kısır noktamızı düzeltebilir ve gelecekte çok daha iyi noktalarda olabiliriz. Ancak iş, sadece keşifle bitmiyor ve keşfettiğimizin yeteneğinin gelişim ve eğitim takibinin de düzenli olarak yapılması gerekiyor. Aksi takdirde yeknesak bir bakış açısıyla teknoloji üretemeyeceğimiz gibi kültürümüzü bile değerlendiremeyiz ve “gelişmekte olan ülke çıkmazında, tekrarları yaşamaya devam ederiz” hatırlatalım. 

KİTAP TAVSİYESİ

Sizlere daha önceki haftalarda, Nizamü’l Mülk’ün Siyasetnamesini tavsiye etmiştim. Bu hafta bu kitabı anlamlandıran ve Selçuklu dönemi olaylarını çok daha iyi değerlendirmemize yardımcı olacak, Amin Maalouf’un “Semerkant” eserini tavsiye edeceğim. Bu kitapla Ömer Hayyam’ı, Nizamü’l Mülk’ü, Hasan Sabbah’ı ve Selçuklu dönemini çok daha iyi keşfedebilirsiniz. O dönemde de yaşanan insan ve insani problemleri, cahilliğin çıkmazlarını, insani hırsları ve de etkilerini çok daha iyi anlayabilirsiniz. Hani bir söz vardır, iyilik yaparız ve karşılığında iyilik yaptığımızdan kötülük görürüz, bu kitapta bu durumun yaşanmışlıklarını görebiliriz. Böylece en azından insanın ve nankörlüklerinin binyıllardır yaşandığını bilerek üzülmeyiz. Kitaptan bazı satır başları; 

“İmparatorluk ne kadar geniş, ne kadar kalabalık, ne kadar bolluk bereket içinde olursa olsun, hep adam kıtlığı çeker !”

“Hiç, bildikleri hiçtir, bilmek istedikleri hiç,

Bak da gör şu cahilleri, kurulmuşlar tepesine dünyanın,

Onlardan değilsen şayet kâfir derler adama

Boş ver onları Hayyam, sen bak kendi yoluna”.

“Her gün biri çıkar başlar, benim ben demeye,

Altınları, gümüşleri ile övünmeye,

Tam işleri dilediği düzene girer,

Ecel çıkıverir pusudan: Benim ben, diye.”           

Yorumlar (1)
toprak03 1 yıl önce
Hoş bir yazı olmuş.
Namaz Vakti 19 Ocak 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 50
2. Konyaspor 21 42
3. Beşiktaş 22 35
4. Hatayspor 21 35
5. Başakşehir 20 34
6. Adana Demirspor 22 34
7. Fenerbahçe 21 33
8. Alanyaspor 21 32
9. Gaziantep FK 21 31
10. Sivasspor 21 30
11. Karagümrük 22 30
12. Kayserispor 21 28
13. Galatasaray 21 27
14. Giresunspor 21 25
15. Antalyaspor 21 23
16. Göztepe 21 21
17. Kasımpaşa 21 21
18. Altay 21 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. West Ham United 22 37
5. Arsenal 20 35
6. Tottenham 18 33
7. M. United 20 32
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 21 29
10. Leicester City 18 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 21 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 20 44
3. Real Betis 21 37
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Athletic Bilbao 21 28
10. Valencia 20 28
11. Espanyol 21 27
12. Osasuna 20 25
13. Granada 20 24
14. Celta Vigo 20 23
15. Elche 21 22
16. Mallorca 20 20
17. Getafe 20 18
18. Deportivo Alaves 21 17
19. Cadiz 21 15
20. Levante 20 11
Günün Karikatürü Tümü
banner136