banner16

banner15

27.11.2020, 08:31 136

İNSAN

“Her insan bir dünyadır”. Anonim

İnsan, yaratılanların en özeli, takip edilen, sınav günü geldiğinde sorgulanacak olan ve dünyayı anlamlandıran varlık. Aslında dünya ile tanışmadan önce bir “hiç” olan ve dünya ile anlam kazanan, genlerinin de etkisiyle bir aile mefhumunda geçmişini ve geleceğini kader çizgisinde yaşayan ve unutan bir varlık. Kolaya adapte olan, zoru sevmeyen, yeri geldiğinde hırslarının kurbanı doyumsuz varlık. Ekonominin tanımına bile şekil veren “sınırsız ihtiyaçları ile sınırlı kaynakları” dengelemeye çalışan, değişen ve gelişen bir varlık. 

Bugünkü konumuz insan ve insanımız, aslında geçmişimiz ve geleceğimiz. Dünyaya ve ülkelere baktığımızda bazı ülkelerin daha gelişmiş ve refah ülkesi olduğunu; bazılarının ise yoklukla ve çekişmeyle yaşadıklarını görürsünüz. Peki, bunları oluşturan nedir, insanıdır. Hepimizin bildiği “geçmişini bilmeyen geleceğine yön veremez” sözü, öyle anlamlıdır ki sorgulayın, hissedin ve yaşayın. İnsanların yaşam koşulları ve geçmişleri geleceklerini çizer. Kimisi sürünür, kimisi süründürür, kimisi de keşfeder. Neyi mi keşfeder, insanını keşfeder. İnsanını keşfeden toplumlar gelişirler, değerlenirler ve hızla büyürler. İnsanını harcayan toplumlar ise patinaj yaparlar, tekrarları yaşarlar, yaşadıklarını sanırlar ama memnun da olamazlar. Çünkü her şey bir öncekinin aynısıdır. Özellikle bilimsel tekrarlar o kadar barizdir ki, çürümeyi hisseder, değersizleşmeyi, değerlerinin harcamasını izlerler ve yeni bir tekrarı yaşarlar. Her başa dönüş bir heyecandır, bitiş ise ünlü yönetmen Tarantino’nun filmlerindeki gibi acımasız bir haykırıştır. 

Şimdi diyebilirsiniz ki Cantürk hocam, nedir bu felsefe, açıklayalım. Birleşmiş Milletler 1990 yılından itibaren ülkeler için “İnsani Gelişmişlik Endeksi” yayınlıyor. Bu raporda 2019 yılının yeni nesil bir eşitsizlik dalgası oluşturduğu belirtiliyor. Eşitsizliğe iten olgu ekonomik faktörleri öne çıkarırken, paranın hayattaki en önemli şey olduğu felsefesi insanların geleceklerini şekillendiriyor. Az sayıda gücü elinde tutanlar ile çok sayıdakilerin güçsüzlüğü ve insanların değişiklik talepleri günümüz toplumlarının yansımalarını oluşturuyor. Özellikle gelişmemiş ve gelişmekte olan toplumlarda yoksulluk, açlık, hastalıklar ve işsizlik temel sıkıntıları oluştururken, Pandemi Krizi ile birlikte eğitimde de internet hizmetine erişim gibi konularda yeni bir eşitsizlik oluşuyor. Kısacası 21. Yüzyıl eşitsizlikleriyle anılacak, özellikle gelir dağılımı eşitsizliği ilk sırada yerini alırken, cinsiyet, eğitim, gelecek ve temel yaşam eşitsizlikleri hepimizi ve dünyamızı etkileyecek. 

2019 yılı insani gelişme endeksinin tepesinde ilk üç sırayı Norveç, İsviçre ve İrlanda almaktadır. Türkiye 59.sırada olup, çok yüksek insani gelişme kategorisindeki ülkeler arasında son sıralardadır. Dolayısıyla yapmamız gereken “her insan bir dünyadır” mantığıyla insanlarımızı keşfetmek olmalıdır. Bu keşifleri ilkokul çağından itibaren yaparak; eğitim, sağlık, spor ve kültürel yatkınlığı olan insanlarımızı bulabilmeliyiz. Böylece bugünkü kısır noktamızı düzeltebilir ve gelecekte çok daha iyi noktalarda olabiliriz. Ancak iş, sadece keşifle bitmiyor ve keşfettiğimizin yeteneğinin gelişim ve eğitim takibinin de düzenli olarak yapılması gerekiyor. Aksi takdirde yeknesak bir bakış açısıyla teknoloji üretemeyeceğimiz gibi kültürümüzü bile değerlendiremeyiz ve “gelişmekte olan ülke çıkmazında, tekrarları yaşamaya devam ederiz” hatırlatalım. 

KİTAP TAVSİYESİ

Sizlere daha önceki haftalarda, Nizamü’l Mülk’ün Siyasetnamesini tavsiye etmiştim. Bu hafta bu kitabı anlamlandıran ve Selçuklu dönemi olaylarını çok daha iyi değerlendirmemize yardımcı olacak, Amin Maalouf’un “Semerkant” eserini tavsiye edeceğim. Bu kitapla Ömer Hayyam’ı, Nizamü’l Mülk’ü, Hasan Sabbah’ı ve Selçuklu dönemini çok daha iyi keşfedebilirsiniz. O dönemde de yaşanan insan ve insani problemleri, cahilliğin çıkmazlarını, insani hırsları ve de etkilerini çok daha iyi anlayabilirsiniz. Hani bir söz vardır, iyilik yaparız ve karşılığında iyilik yaptığımızdan kötülük görürüz, bu kitapta bu durumun yaşanmışlıklarını görebiliriz. Böylece en azından insanın ve nankörlüklerinin binyıllardır yaşandığını bilerek üzülmeyiz. Kitaptan bazı satır başları; 

“İmparatorluk ne kadar geniş, ne kadar kalabalık, ne kadar bolluk bereket içinde olursa olsun, hep adam kıtlığı çeker !”

“Hiç, bildikleri hiçtir, bilmek istedikleri hiç,

Bak da gör şu cahilleri, kurulmuşlar tepesine dünyanın,

Onlardan değilsen şayet kâfir derler adama

Boş ver onları Hayyam, sen bak kendi yoluna”.

“Her gün biri çıkar başlar, benim ben demeye,

Altınları, gümüşleri ile övünmeye,

Tam işleri dilediği düzene girer,

Ecel çıkıverir pusudan: Benim ben, diye.”           

Yorumlar (1)
toprak03 2 ay önce
Hoş bir yazı olmuş.
kapalı
Namaz Vakti 16 Ocak 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 17 35
2. Fenerbahçe 17 35
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 17 33
5. Alanyaspor 18 30
6. Hatayspor 17 28
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Sivasspor 18 23
11. Başakşehir 18 23
12. Konyaspor 18 22
13. Göztepe 18 22
14. Kasımpaşa 17 22
15. Malatyaspor 17 21
16. Rizespor 17 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 17 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 17 36
2. Liverpool 17 33
3. Man City 16 32
4. Leicester City 17 32
5. Everton 17 32
6. Tottenham 17 30
7. Southampton 17 29
8. West Ham 18 29
9. Aston Villa 15 26
10. Chelsea 17 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 18 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 17 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 16 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 18 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12