banner16

banner182

banner183

banner15

banner153

24.12.2020, 08:57 1188

AFYON AİLE YILI

Afyon valiliği 2021 senesini “Afyon Aile Yılı” olarak ilan etti. 

2020’nin “Afyon Sevgi Yılı” olması, covid 19 virüsü, afetler ve ecelin bizden kopardığı aile bireylerimizin, akrabalarımızın, sevdiklerimizin değerini anlamamız açısından çok isabetli bir karardı. 2021 Afyon Aile Yılı    acıların, sevinçlerin ve her geçen gün daha da zorlaşan hayatın, aile bireylerinin birbirine kenetlenmesini sağlamasından dolayı çok  önemlidir.  

Afyon’da yaşayanların kültürleri Orta Asya’dan gelen 24 Oğuz boyunun gelenek ve göreneklerinin yerleşik hayata uygulanarak birebir devam ettirilmesi şeklindedir. 

Özellikle aile hayatı ve kuralları Orta Asya Türk kültürüyle aynıdır. 

Selçuklu ve Osmanlı Devleti zamanında Afyon’a yerleşen farklı milletlerin dillerinden, yaşamlarından karşılıklı etkileşim olmuştur. 

Afyon Merkez nüfusu sosyolojik ve kültürel olarak;

Afyon’un Yerlileri

Köyden şehire yerleşen halk arasında Goca Afyon’lular denilenler

Yörükler, Türkmenler

Göçmenler

İş, evlilik nedeniyle gelen eller yani yabancılar olarak ayrılır.  

Aile hayatları dilleri, adet, 

gelenek ve görenekleri kendi atalarından etkilenmiştir. Afyon evlerinde tıpkı bir zamanların kıl çadırlarında olduğu gibi büyükler, oğullar, gelinler, kızlar ve torunlar birarada yaşayarak büyük bir aileyi oluştururlar. Aile apartmanları bu birlik beraberliğin yeni devire ayak uyduruşudur. 

Afyon’un yerlileri sülalenin lakabıyla bilinir. Misal Edikciler Sülalesi. Edikcilerin Essan. Edikcilerin Essan’ın oğlu Amet. 

Edikcilerin Nori’nin gızı Minire. Edikcilerin Amed’in oğlu İbrehem’in oğlan Alessan. Merkezde kişilerin kendi lakabı genellikle yoktur. Sülalenin adıyla anılırlar. 

Aile bireylerinin kendi içindeki isimleri aynı evde yaşamaya, iş bölümüne, büyük küçük saygısı ve sevgisine göre belirlenir. 

Afyon’un yerlisi bir ailenin en büyükten küçüğe doğru üç kuşak sıfatları:

Büyük dede, büyük nine. 

Bubanne, ananne, dedeler. 

Gayınna, gaynata, dünür anne, dünür baba. 

Goca emmi eşi büyük anne, Emmi eşi küçük anne,  amcalara ve hanımlarına böyle denir. 

Kardeşler en büyük erkeğe ağa diye hitap eder. Ortanca erkek kardeşe abe der. Gelinlere daha çok ilkse goca veya böyük gelin, sonrakilere gelinaba, güccük gelin denir. 

Ailenin çocukları anne tarafına ister birinci derece ister uzak olsun erkeklere dayı eşine yenge, hanımlara teyze eşine enişte diye hitap eder. Baba tarafına da aynı şekilde uzak veya yakın amca yenge, hala enişte der. 

Evliler eşlerinin kardeşlerine gayın, gayın oğlan, baldız, bacanak derken birbirleri arasında kardeş hanımları elti herifin kız kardeşleri görümce olurlar. 

Kardeş çocukları birbirine bu benim kuzenim demez. Emmoğlu, emmigızı, dayıoğlu, dayıgızı, 

Dezeoğlu, dezegızı diye hitap eder. 

Aile bağları özellikle Afyon’un yerlileri arasında olmak üzere bütün merkez veya köylerinde yaşayan tüm şehir halkında güçlüdür. 

Afyon’da yaşayan Türkmen ve benim gibi yörüklerde sülaleler lakabıyla bilinirler. 

Mesela Kelikliler Sülalesi. Sülaledeki kişilerin kendi lakapları vardır. Misal Keliklilerden Hıkıdık Irza, Keliklerin Cicili Ellez’in gızı Gıyneşik Hatca, Keliklilerin Lavırdak Marem’in oğlu Gavlak Ercep…

Merkezdeki yerlilerden farklılık gösteren bazı aile içi sıfatlar:

Dedelerin eşlerine nene veya ebe. 

Halaya bibi

Kızkardeşe bacı

Erkek kardeşe aga

Emmi eşlerine aba

Afyon’da aile birliği ve beraberliğinin güçlenmesi için akraba günleri, ramazan davetleri, hatırsoralar, gözaydınlar, 

asker şenlikleri, düğünler, cenazeler, mevlütler, bayram gezmeleri, hasta ziyaretleri aksatılmadan öndüç esasıyla hediyeleşerek nesilden nesile aktarılması sağlanır. 

Ataya, anaya, babaya yaşlılığında hastalığında bakmak, muhannete muhtaç eylememek her evladın görevi, aile olmanın en önemli şartıdır. Ölüm döşeğinde son nefesi verebilmek için dahi ailenin helalliğine ihtiyaç vardır. Ailenin her bireyinin kıymeti yaşarken gösterilmelidir. 

Allah hepimizi gönül gurbetinde ailemize hasret bırakmasın. 

Not:Yazımdaki sülale ve lakaplar gerçek değildir sadece örnek vermek amacıyla yazılmıştır. 

Yorumlar (5)
Yunus Özen 2 yıl önce
Kaleminize sağlık.
Selin 2 yıl önce
Çok anlamlı ve güzel bir yazı her hafta yazılarınızı bekliyoruz
Yekta 2 yıl önce
Yureginize,kaleminize sağlık
Yekta 2 yıl önce
Yureginize,kaleminize sağlık
Didem duş 2 yıl önce
Muhteşem
Namaz Vakti 28 Haziran 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü
banner136