Bursa'nın Yıldırım ilçesinde eğitim veren Faik Çelik Kız Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, sürdürülebilir tarım ve atık yönetimi alanında dikkat çeken yenilikçi bir projeye imza attı. Okulun restoran ve kafeteryasından çıkan organik atıkları değerlendirmek amacıyla başlatılan "Mutfaktan Tarlaya Gübre" projesi kapsamında, geleneksel bir Japon kompost tekniği olan ve mutfak çöplerini oksijensiz ortamda yararlı mikroorganizmalarla dönüştüren "Bokaşi" yöntemi turşu suyuyla birleştirildi.
Pahalı Enzimlerin Yerini Turşu Suyu Aldı
Projenin koordinatörlüğünü yürüten Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni Abdullah Taşçı, fermente olmuş organik madde anlamına gelen bu sistem için normalde pahalı enzimler kullanılması gerektiğini ifade etti. Maliyeti düşürmek amacıyla ticari enzim satın almak yerine benzer faydalı mikroorganizmaları turşu suyuyla elde etmeyi başardıklarını belirten Taşçı, okul mutfağından çıkan sebze ve meyve atıklarını kapalı kaplarda turşu suyu ilavesiyle fermente ettiklerini anlattı. Proje sürecinde öğrencilerin de aktif rol alarak çevredeki esnaftan turşu suyu topladıkları belirtildi.
Marullarda İki Kat Büyüme Gözlemlendi
Çöpe atılan soğan, domates, patates ve kabak gibi sebze kabukları ile meyve atıklarının plastik varillerde turşu suyu ile buluştuktan iki üç gün sonra gübreleşmeye başladığını aktaran Taşçı, varilin altındaki çeşmeden aldıkları suyu sıvı gübre olarak kullandıklarını, kalan katı kısmın da toprağa karıştırılarak yine gübre vazifesi gördüğünü ifade etti. Üretilen gübrenin hem okulun Gıda Teknolojileri laboratuvarında hem de dışarıdaki özel kuruluşlarda tahlil edildiğini vurgulayan Taşçı, elde edilen mikroorganizmaların tarım için son derece faydalı olduğunun bilimsel olarak tespit edildiğini söyledi.
Uygulama alanlarında yapılan denemelerde gübre verilen marulların diğerlerine göre iki misli büyüdüğünü, çiçeklerin daha fazla açtığını ve bitkilerin hastalıklara karşı direnç kazanarak zirai ilaca daha az ihtiyaç duyduğunu belirten Taşçı, elde ettikleri başarılı sonuçların ardından geliştirdikleri bu özel sıvı gübre yöntemi için patent başvurusunda bulunduklarını sözlerine ekledi.
Sıfır Atık Prensibiyle Ülke Tarımına Destek
Lise Müdürü Mediha Karasu ise okulun Yiyecek ve İçecek Hizmetleri alanında her gün düzenli olarak yemek çıktığını, bu yoğun üretim sürecinde oluşan atıkları en verimli şekilde nasıl değerlendirebilecekleri üzerine odaklandıklarını dile getirdi. Meyve ve sebze atıklarının sıvı gübreye dönüştürülmesiyle mutfağa giren ürünlerin toprağa yeniden kazandırıldığını belirten Karasu, hayata geçirilen proje sayesinde hem okuldaki öğrencilere güçlü bir çevre bilinci aşıladıklarını hem de ülke tarımına ekonomik, sürdürülebilir bir alternatif sunduklarını ifade etti.
