Ankara Sanayi Odası’nın Aralık 2025’te yayımladığı İllerin Teknolojik Gelişmişlik Endeksi 2025 raporu, Türkiye’de illerin teknoloji üretim kapasitesini bir kez daha sıraladı. Rapora göre Ege Bölgesi’nde en güçlü performansı yine İzmir gösterdi. Sanayi altyapısı, Ar-Ge kapasitesi ve teknoloji ekosistemiyle öne çıkan İzmir, Türkiye genelinde 5’inci sırada yer aldı. Onu Manisa, Denizli ve Muğla takip etti. Afyonkarahisar ise listede yine alt sıralarda kaldı.
Ege Bölgesi illerinin 2025 sıralaması
ASO-İLTEK 2025 verilerine göre Ege Bölgesi illerinin Türkiye genelindeki sıralaması şöyle oldu:
• İzmir: 5. sırada
• Manisa: 15. sırada
• Denizli: 13. sırada
• Muğla: 23. sırada
• Kütahya: 18. sırada
• Aydın: 38. sırada
• Uşak: 50. sırada
• Afyonkarahisar: 55. sırada
Bu tabloya bakıldığında Ege Bölgesi içinde teknoloji liderliğini açık ara İzmir’in sürdürdüğü görülürken, Manisa ve Denizli’nin de üst sıralarda yer aldığı dikkat çekti. Kütahya ise 18’inci sırayla bölgede güçlü bir konum elde etti. Uşak ve Afyonkarahisar ise listenin alt bölümünde kaldı.
TR33’te lider Manisa, son sırada yine Afyonkarahisar var
TR33 Bölgesi özelinde bakıldığında ise sıralama şöyle şekillendi: Manisa 15’inci, Kütahya 18’inci, Uşak 50’nci ve Afyonkarahisar 55’inci sırada yer aldı. Böylece Afyonkarahisar, bölgesindeki diğer üç ilin de gerisinde kalarak yine son sırada kaldı.
Afyonkarahisar’da tablo ne söylüyor?
Rapora göre Afyonkarahisar genel endekste 55’inci sırada bulunuyor. Alt endeksler incelendiğinde ilin sektörel yapıda 70’inci, araştırma ve yenilikçilik kapasitesinde 45’inci, dijital altyapıda 27’nci, teknoloji çıktılarında 60’ıncı, yaşam kalitesi ve iş gücü çekiciliğinde ise 52’nci sırada yer aldığı görülüyor. Bu sonuçlar, Afyonkarahisar’ın özellikle dijital altyapıda bir miktar toparlandığını, ancak teknoloji çıktıları ve üretim yapısında halen zayıf kaldığını ortaya koyuyor.
Raporda bölgesel farkların açıldığı vurgulandı
ASO-İLTEK 2025 raporunda Türkiye’de teknolojik gelişmişliğin iller arasında daha da ayrıştığı vurgulanıyor. Ankara ve İstanbul’un merkezinde yer aldığı üst katman ile diğer iller arasındaki farkın açıldığı, Ege Bölgesi’nin ise teknoloji kapasitesi açısından orta bantta konumlandığı ifade ediliyor. Bu çerçevede Ege’de bazı iller yukarıda kalmayı başarırken, bazı illerin halen teknoloji üretimi ve katma değer oluşturma konusunda geride kaldığı görülüyor.
Teknolojik gelişmişlik nasıl hesaplanıyor?
ASO Teknolojik Gelişmişlik Endeksi, illerin teknoloji kapasitesini tek bir göstergeye bakarak değil, çok boyutlu bir yapı üzerinden ölçüyor. Rapora göre endeks; Sektörel Yapı, Araştırma ve Yenilikçilik Kapasitesi, Dijital Altyapı, Teknoloji Çıktıları ve Yaşam Kalitesi ve İş Gücü Çekiciliği olmak üzere beş ana alt endeksten oluşuyor. Bu yapı içinde ildeki üretimin yüksek teknoloji yoğunluğu, araştırma-teknoloji geliştirme ve tasarım merkezi yoğunluğu, patent-faydalı model ve tasarım tescilleri, internet altyapısı ve mobil cihaz kullanımı, akademik kapasite, teknoloji ve girişimcilik desteği kullanımı, eğitim-sağlık hizmetlerine erişim ve iş gücü piyasasının uygunluğu gibi çok sayıda gösterge birlikte değerlendiriliyor. Endeks hesaplanırken toplam 37 değişken kullanılıyor ve tüm veriler Temel Bileşenler Analizi (PCA) yöntemiyle ağırlıklandırılarak her il için 0 ile 1 arasında bir skor oluşturuluyor. Sonrasında da bu skorlar sıralamaya ve harf notlarına dönüştürülüyor.
