Çalışma; Arş. Gör. Başak Can, Dr. Öğr. Üyesi Esra Tansu Sarıyer ve Afra Nur Gören imzasıyla Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi’nde yayımlandı. Yöresel tarifler belediyenin standart tariflerinden alınarak porsiyon bazında analiz edildi.
Enerji ve yağ rekoru: Afyon katmeri
Araştırmaya göre katmer, bir porsiyonda yaklaşık 1.682 kalori ile listenin açık ara lideri. Yağ miktarı da çok yüksek (yaklaşık 131 gram).
Bükme: Katmerden sonra en “dolu” porsiyon
Bükme, çalışmada katmerden sonra en yüksek kaloriye sahip ürün olarak dikkat çekiyor: 1 porsiyon bükme yaklaşık 994 kalori.
Bükmenin “doyurucu” olmasının nedeni makro değerlerinin yüksek olması:
- Karbonhidrat: yaklaşık 136 g
- Yağ: yaklaşık 39 g
- Protein: yaklaşık 25 g
- Lif: yaklaşık 10,7 g (lif oranı da güçlü)
Ne anlama geliyor?
Bükme; “tek porsiyonda hem hamur işi enerjisi hem de kayda değer protein/lif” barındırdığı için çok tok tutan bir seçenek. Ama aynı nedenle, özellikle gün içinde hareket azsa veya kilo kontrolü varsa porsiyon ve yanında tüketilenler(ayran/şerbet/tatlı gibi) toplam kaloriyi hızla artırabilir. (Bu yorum, tablodaki yüksek enerji ve makro dağılımının doğal sonucudur.)
Vitamin ve lifte öne çıkan yemek: İlibada sarması
Araştırmada ilibada sarması, lif ve vitaminlerde ilk sırada:
- Lif: 11,19 g ile en yüksek.
- Vitaminlerde de çok güçlü: özellikle A vitamini (1 mg’ın üzerinde) ve K vitamini (1 mg’a yakın) düzeyleri dikkat çekiyor. C vitamini de yüksek: yaklaşık 60 mg.
Bu değerleri “halk diliyle” söylemek gerekirse: Yeşil yapraklı sebzeden gelen ilibada sarması; lif ve vitamin açısından “tabakta sağlık tarafı” güçlü olan yemeklerden biri.
Protein lideri kebap, sodyum da yüksek
Afyon kebabı, protein miktarında listenin başında (yaklaşık 46,7 g).
Araştırmada sodyum (tuz) tarafında da en yüksek yemeğin kebap olduğu vurgulanıyor.
“1 porsiyon kaç kalori?” (Tüm liste)
Araştırmadaki porsiyon başına enerji değerleri şöyle:
- Afyonkarahisar Patatesli Ekmeği: 194,41 kkal
- Afyonkarahisar Katmeri: 1681,93 kkal
- Afyonkarahisar Kebabı: 837,50 kkal
- Keşkek: 403,32 kkal
- Arabaşı: 524,12 kkal
- Bükme: 993,96 kkal
- Göce Tarhanası: 190,27 kkal
- Haşhaşlı Lokul: 770,06 kkal
- İlibada Sarması: 368,74 kkal
- Kıymalı Ağzı Açık: 681,39 kkal
- Mercimekli Bulgur Pilavı: 196,46 kkal
- Peynirli Ağzı Açık: 145,44 kkal
- Kaymaklı Ekmek Kadayıfı: 468,64 kkal
- Kuşburnu Hoşafı: 154,88 kkal
Afyonkarahisar’ın UNESCO Gastronomi Şehri kimliğiyle bilinen yöresel lezzetleri bu kez “besin içeriği” açısından incelendi. Çalışmaya göre en yüksek enerji ve yağ katmerde, katmerden sonra en yüksek enerji ise bükmede. İlibada sarması ise lif ve vitamin bakımından öne çıkıyor;… pic.twitter.com/n3g19atFtl
— Afyon Postası (@AfyonPostasi) March 11, 2026
