banner16

banner182

banner183

banner15

banner153

28.02.2022, 08:29 139

Savaş ve Sanat

Savaş algısı insanlık tarihinin başlangıcından beri görülmekte. Dünya üzerindeki canlılarda var olma, hayatta kalma mücadelesi hep var. İlk insanlar doğaya ve doğa güçlerine karşı hayatta kalma mücadelesi vermişler. İnsanlar ve yaşam geliştikçe, topluluklar, kabileler, derken milletler, devletler oluştukça gelişen teknolojiyle savaş, siyasi bir yaklaşım kazanmış. Türk Dil kurumunda savaş kelimesi; “Devletlerin diplomatik ilişkilerini keserek giriştikleri silahlı mücadele, harp, cenk, cidal olarak geçiyor. “Savaş” kelimesinin içini, savaşın içinde olanlar da, soyut savaşlar yaşayanlar da başka başka doldururken, savaşların sonuçları değişmiyor: Yıkım ve insanlık tarihini şekillendirmesi. İnsanlıkla varolmuş bir diğer unsur olan sanatın uygulayıcısı sanatçı; hayatın, hayallerin tanığı belgecisi olduğu gibi savaşa da tanıklık eder, belgeler. Geçmişten günümüze, savaşın sanatçılar tarafından nasıl aktarıldığıyla ilgili birkaç örnek vermek istiyorum. Farklı dönemlerde savaşın, sanatçıların gözünde nasıl ifade edildiğine gelin birlikte bakalım.

                                

  Madrid’de 3 Mayıs, Goya

Goya bu çalışmayı,  1808’de ‘i işgali sırasında, Napolyon‘un ordularına direnen İspanyolların anısına resmetmiş.Yazdığı bir mektupta tabloyu yapma amacını “Avrupa’nın zorbalarına karşı giriştiğimiz şerefli ayaklanmanın en olağanüstü ve kahramanca hareketlerini fırça darbelerim ile ebedileştirmek için yaptım.” sözleriyle açıklamıştır.  

Savaş ve Barış’ta "Herkes yalnızca kendi vicdanıyla savaşmış olsa, savaş olmazdı." Diyen Lev Tolstoy’a kulak verdikten sonra günümüzden bir sanatçıya çevirelim gözlerimizi. 

Özgürlük Heykeli. Tammam Azam

Tammam Azam’ın Suriye’de 2011 yılında, önce bir iç savaş olarak başlayan ve zaman içerisinde küresel bir drama dönüşen bu vahşeti en iyi anlatan eseri Özgürlük Heykeli. Sanatçı bu eserde, ülkeye ‘özgürlük’ getirmek kisvesiyle başlayan bu katliamı Amerika’ya Fransızlar’ın hediye ettiği dünyaca ünlü Özgürlük Heykeli üzerinden anlatıyor. Heykelin bir benzerini, savaşın yıktığı evlerin molozlardan tasarlayan sanatçı bu şekilde ülkesindeki iç savaşın aktörlerine ilişkin hislerini sanatı aracılığıyla gözler önüne serdi.

Ülkesindeki savaştan sonra Dubai’de yaşamaya başlayan sanatçı eserlerini şu sözlerle açıklıyor: ‘‘Biz Suriye’de komedi ve trajedinin ince çizgisini betimliyoruz. Bu durumda nasıl sanat yapılabildiğini gösteriyoruz. Umuttan, insanların savaşa karşı koymalarından, sevgiden dem vuruyoruz. Sanırım burada insanlar sanatla ilgilenmeyi bıraktı çünkü Suriye’de yaşanan her saniye ölüm kokuyor. Ama ben bir sanatçıyım asker değil, benim mücadele yolum bu.”

Savaşla gelen yıkım çok derin ve acı verici. Bütün sanat disiplinlerinde savaşla ilgili eserler bulabilirsiniz. Benim hemen aklıma gelenler edebiyatta, Yasımı Tutacaksın ve Dr. Jivago oldu. Yasımı Tutacaksın adlı romanda ünlü matador El Cordobes’in hayatı ile birlikte İspanya İç Savaşı ve sonuçları da işleniyor.  Dr. Jivago’da da Ekim Devrimi, savaşın karakterleri nasıl etkilediği ince bir şekilde işlenmiş. 

Film olarak 1995 yapımı Underground filmini öneririm. Emir Kustirica’nın yönettiği filmde Balkanlarda yaşanan dram çok güzel bir hikaye ile anlatılıyor. Goran Bregovic’in müziklerini yaptığı film, savaşı, savaşın oluşturduğu atmosferi anlatan unutulmayacak filmlerden biri.

 Bertolt Brecht’in “Çağrı” şiirinden bir alıntıyla bakalım savaşa:

“Sizsiniz uluslar, kaderi dünyanın.

 Bilin kuvvetinizi.

 Bir tabiat kanunu değildir savaş,

Barışsa bir armağan gibi verilmez insana:

Savaşa karşı

Barış için

Katillerin önüne dikilmek gerek,

'Hayır yaşayacağız! ' demek.

İndirin yumruğunuzu suratlarına!

Böylece mümkün olacak savaşı önlemek”

Görüldüğü gibi nasıl bir yıkım içinde olunursa olunsun hala yapılacak şeyler var: 

“Ummak ve harekete geçmek: Felaket anlarında bize düşen, işte budur.” Doktor Jivago- Boris Pasternak.

Sanatın ışığında barışın hüküm sürdüğü bir dünya dileklerimle, 

İyi ki sanat var, sanatla kalın 

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 05 Temmuz 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü
banner136