banner16

banner177

banner15

banner153

13.04.2021, 11:49 3214

RAMAZAN

Ramazan.Iramazan.Irmızan…

Afyon’da yılın en sevilen ve beklenen ayı Ramazan’dır.

Afyon Ramazanı’nın tadını,yaşlıların en gençlerinin çocuklukları çıkarırdı.

Bütün evlerde pazarlıklar vardı:

Anne noolur beni ere(sahur) ünne…

Buba anneme de ere galdırsın,valla bak acacına dutarın…

Ere gakmiyende yeyip yaten olma mı?

On lire veren orucunu bana sat oğlum.

Dedem yirmi vedi ona satcen buba…

Orucu sallamadan dutasam iftara cuklata alcen mi?

Çocukları oruç tutmaya özendirmek için öelene kadar tekne orucu tutturulurdu.

Erin ilk günü önüne ne gonduysa dıkabasa yer,üstüne beş altı bardak çay,üç dört bardak su içilirdi.Ağızlar çalkalanır,niyet ettim Allah rızası için bugünkü orucumu dutmaya,diyerek niyetlenilirdi.

Hoca caminin gapısını açmış mı bakın 

gelin de aşam hazırlığına başleyen gali,lafıyla orucun son saatine girildiği anlaşılırdı.İftara yarım saat kala anneler rahatca sofra kurabilmek için bütün çocukları sokağa salardı.

Şeplek şeplek el büyüklüğünde on onbeş tane

daş toplanır.Topun atıldığı Hıdırlığa bakcek şekilde üstüste konurdu.

Top patleyince  daş yığınına eldeki daş kütelenir,sevinçle:

Çanak çölmek patladı…denirdi.

Evlere çığrışerek dızıkılırdı.

Afyon Merkez’de özellikle tarihi mahallelerde adım başı cami bulunur.Ramazanda camiler dolar taşar.Afyon’da teravilerde cami gezilir,sevap olduğuna inanılır.Birinci gün teravihde Ulu Cami,ikinci gün teravihde İmaret Camisi,üçüncü gün Mısri Camisi’nde  gibi otuz gün cami cami gezilir.Teravih sonrası,cami yakınlarındaki eşe dosta uğranır  çay içilir,hatır sorulurdu.Her caminin imamı bilinirdi.

Ulu Cami’nin hocası tez gıldırı…

Gurra’ya teraviye gidesek ere gada eve varameyiz.

        Ramazan haftasında Afyon sokaklarını sacda pişen yufka kokusu sarar.Üç beş kadın anlaşır şepitler açılır,sacta kurutulup,misal yüzellişer adet üleşilir.Ramazanda erde arasına Allah ne verdiyse dürülüp yenilir.

Tok tutar,susatmaz.Teravihden sonra ere kadar şepit bükmesi,haşhaşlı gatmer edilir,kahvaltılıkla yenilirdi.

         Köylerde elli altmış sene evveli atlar,eşşeklerle ilçelere ırmızan alışverişine gidilirmiş.Hoşaflık erik,fişne,üzüm gurusu,çay,şeker,et,sebze,meyve…alınır, heybeler doldurulur,ırmızan harcı görülürmüş.Erde iki dürge hamur yoğrulur saca gatmer atılır,erik,fişne hoşafıynan ıscecik yenirmiş.Ertesi günü çok yiyenin içi yirilder yakı olur,iftara kadar zor dayanırmış.Köyde iftar yaklaşınca imam yüksek tepedeki hoca daşına çıkar.Köylü imama bakarak,iftar hazırlığına başlarmış.İmam Iramazanlarda camide elektrik olmadığı için,bütün köylü duysun diye hoca daşında akşam ezanını okurmuş.

Çocuklar ezan yakınken dibek daşının orada oynarlar,daştan kuleler diker,okununca depmeyle yıkar sevinçle evlerine koşarmış.Köy imamı her akşam evlere iftar davetlerine ünnenir,Kur-an okutulurmuş.

Otuz gün boyunca bazı köylerde erkeklere odalarda,kadınlara evlerde sırayla iftar daveti verilir,imama Kur-an okutulurmuş.

        Yakın geçmişte lokantalar,kahvehaneler,çay ocakları ramazanda kapatılırdı.Tadilat,boya badana,temizlik edilirdi.Bütün demirbaşlar elden geçirilir,eksikler tamamlanırdı.

Personele izin verilirdi.Günümüzde (pandemi öncesi)heryer açıktır.Restaurant,lokantalar Ramazana özel hazırlanır.Makul veya cepyakan iftar menüleri dolu masalara servis edilir.

         Bir yıl öncesi de eski ramazanlara katıldı.

İftar davetleri,sahura kadar eş dost sohbetlerine belirsiz zamanla ara verildi.

Kederli iftar sofralarında orucunu açan ailelerin üzüntüsünü paylaşıyorum.

Eski Iramazanlarımıza erişmeyi diliyorum…

Hayırlı Iramazanlar…

Yorumlar (9)
Y.m.a 1 yıl önce
Her Harfiyle doğru, her satırı ile anlamlı. Yine Çok güzel bir yazı olmuş. Başarılar, hayırlı ramazanlar.
VEYSİ GÜNEŞ 1 yıl önce
DİYARBAKIRDAN SELAMLAR KALEMİNİZE SAĞLIK
Mbuldan 1 yıl önce
Çok güzel,
SULTAN YENİLMEZ 1 yıl önce
Fatma Hanım ahh beni köyüme götürdün.Caminin minaresi yoktu hoca tepedeki taşa çıkar ramazanda ezan okurdu.Bütün çocuklar yaşlılar hocanın etrafında iftarı beklerdik.KALEMİNE SAĞLIK,AFYON ŞİVEMİZE SAHİP ÇIKTIĞIN İÇİN TEŞEKKÜR EDERİM.
Ramazan 1 yıl önce
Köyde bana ırmızan bazılarıda Ramazan olan adımı kısaltıp Imıg diye ünnerler.Bizim köyde hoca ramazanda evinde iftar açamazdı hergün birimiz eve götürürdük.Twiterda gazetede çok severek takip ediyon hemşerim.Kalemin dert görmesin.Hayırlı ramazanlar
Berkay 1 yıl önce
Ere sözünü ilk defa duydum Sahur un Türkçesi diye anladım çok güzel bir yazı Fatma hanımı kutlarım
Mustafa YIK 1 yıl önce
Afyon'umuza has şiveyle bize güzel bir nostalji yaşattığınız için teşekkürler gurbetteki bir Afyonlu olarak her zaman memleketimle ve insanlarıyla gurur duydum
emeğinize yüreğinize sağlık hayırlı ıramazanlar fatma hanım
Selin 1 yıl önce
Harika bi yazı şivelerin kullanılması çok gerçekci konuşmaları yansıtıyor... Tebrik ederim sizi zoru başarıyorsunuz
Bütün Yorumları Görmek İçin Tıklayın
Namaz Vakti 26 Mayıs 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü
banner136