banner16

banner15

13.04.2021, 11:49 3128

RAMAZAN

Ramazan.Iramazan.Irmızan…

Afyon’da yılın en sevilen ve beklenen ayı Ramazan’dır.

Afyon Ramazanı’nın tadını,yaşlıların en gençlerinin çocuklukları çıkarırdı.

Bütün evlerde pazarlıklar vardı:

Anne noolur beni ere(sahur) ünne…

Buba anneme de ere galdırsın,valla bak acacına dutarın…

Ere gakmiyende yeyip yaten olma mı?

On lire veren orucunu bana sat oğlum.

Dedem yirmi vedi ona satcen buba…

Orucu sallamadan dutasam iftara cuklata alcen mi?

Çocukları oruç tutmaya özendirmek için öelene kadar tekne orucu tutturulurdu.

Erin ilk günü önüne ne gonduysa dıkabasa yer,üstüne beş altı bardak çay,üç dört bardak su içilirdi.Ağızlar çalkalanır,niyet ettim Allah rızası için bugünkü orucumu dutmaya,diyerek niyetlenilirdi.

Hoca caminin gapısını açmış mı bakın 

gelin de aşam hazırlığına başleyen gali,lafıyla orucun son saatine girildiği anlaşılırdı.İftara yarım saat kala anneler rahatca sofra kurabilmek için bütün çocukları sokağa salardı.

Şeplek şeplek el büyüklüğünde on onbeş tane

daş toplanır.Topun atıldığı Hıdırlığa bakcek şekilde üstüste konurdu.

Top patleyince  daş yığınına eldeki daş kütelenir,sevinçle:

Çanak çölmek patladı…denirdi.

Evlere çığrışerek dızıkılırdı.

Afyon Merkez’de özellikle tarihi mahallelerde adım başı cami bulunur.Ramazanda camiler dolar taşar.Afyon’da teravilerde cami gezilir,sevap olduğuna inanılır.Birinci gün teravihde Ulu Cami,ikinci gün teravihde İmaret Camisi,üçüncü gün Mısri Camisi’nde  gibi otuz gün cami cami gezilir.Teravih sonrası,cami yakınlarındaki eşe dosta uğranır  çay içilir,hatır sorulurdu.Her caminin imamı bilinirdi.

Ulu Cami’nin hocası tez gıldırı…

Gurra’ya teraviye gidesek ere gada eve varameyiz.

        Ramazan haftasında Afyon sokaklarını sacda pişen yufka kokusu sarar.Üç beş kadın anlaşır şepitler açılır,sacta kurutulup,misal yüzellişer adet üleşilir.Ramazanda erde arasına Allah ne verdiyse dürülüp yenilir.

Tok tutar,susatmaz.Teravihden sonra ere kadar şepit bükmesi,haşhaşlı gatmer edilir,kahvaltılıkla yenilirdi.

         Köylerde elli altmış sene evveli atlar,eşşeklerle ilçelere ırmızan alışverişine gidilirmiş.Hoşaflık erik,fişne,üzüm gurusu,çay,şeker,et,sebze,meyve…alınır, heybeler doldurulur,ırmızan harcı görülürmüş.Erde iki dürge hamur yoğrulur saca gatmer atılır,erik,fişne hoşafıynan ıscecik yenirmiş.Ertesi günü çok yiyenin içi yirilder yakı olur,iftara kadar zor dayanırmış.Köyde iftar yaklaşınca imam yüksek tepedeki hoca daşına çıkar.Köylü imama bakarak,iftar hazırlığına başlarmış.İmam Iramazanlarda camide elektrik olmadığı için,bütün köylü duysun diye hoca daşında akşam ezanını okurmuş.

Çocuklar ezan yakınken dibek daşının orada oynarlar,daştan kuleler diker,okununca depmeyle yıkar sevinçle evlerine koşarmış.Köy imamı her akşam evlere iftar davetlerine ünnenir,Kur-an okutulurmuş.

Otuz gün boyunca bazı köylerde erkeklere odalarda,kadınlara evlerde sırayla iftar daveti verilir,imama Kur-an okutulurmuş.

        Yakın geçmişte lokantalar,kahvehaneler,çay ocakları ramazanda kapatılırdı.Tadilat,boya badana,temizlik edilirdi.Bütün demirbaşlar elden geçirilir,eksikler tamamlanırdı.

Personele izin verilirdi.Günümüzde (pandemi öncesi)heryer açıktır.Restaurant,lokantalar Ramazana özel hazırlanır.Makul veya cepyakan iftar menüleri dolu masalara servis edilir.

         Bir yıl öncesi de eski ramazanlara katıldı.

İftar davetleri,sahura kadar eş dost sohbetlerine belirsiz zamanla ara verildi.

Kederli iftar sofralarında orucunu açan ailelerin üzüntüsünü paylaşıyorum.

Eski Iramazanlarımıza erişmeyi diliyorum…

Hayırlı Iramazanlar…

Yorumlar (9)
Y.m.a 1 ay önce
Her Harfiyle doğru, her satırı ile anlamlı. Yine Çok güzel bir yazı olmuş. Başarılar, hayırlı ramazanlar.
VEYSİ GÜNEŞ 1 ay önce
DİYARBAKIRDAN SELAMLAR KALEMİNİZE SAĞLIK
Mbuldan 1 ay önce
Çok güzel,
SULTAN YENİLMEZ 1 ay önce
Fatma Hanım ahh beni köyüme götürdün.Caminin minaresi yoktu hoca tepedeki taşa çıkar ramazanda ezan okurdu.Bütün çocuklar yaşlılar hocanın etrafında iftarı beklerdik.KALEMİNE SAĞLIK,AFYON ŞİVEMİZE SAHİP ÇIKTIĞIN İÇİN TEŞEKKÜR EDERİM.
Ramazan 1 ay önce
Köyde bana ırmızan bazılarıda Ramazan olan adımı kısaltıp Imıg diye ünnerler.Bizim köyde hoca ramazanda evinde iftar açamazdı hergün birimiz eve götürürdük.Twiterda gazetede çok severek takip ediyon hemşerim.Kalemin dert görmesin.Hayırlı ramazanlar
Berkay 1 ay önce
Ere sözünü ilk defa duydum Sahur un Türkçesi diye anladım çok güzel bir yazı Fatma hanımı kutlarım
Mustafa YIK 1 ay önce
Afyon'umuza has şiveyle bize güzel bir nostalji yaşattığınız için teşekkürler gurbetteki bir Afyonlu olarak her zaman memleketimle ve insanlarıyla gurur duydum
emeğinize yüreğinize sağlık hayırlı ıramazanlar fatma hanım
Selin 1 ay önce
Harika bi yazı şivelerin kullanılması çok gerçekci konuşmaları yansıtıyor... Tebrik ederim sizi zoru başarıyorsunuz
Bütün Yorumları Görmek İçin Tıklayın
20°
az bulutlu
Namaz Vakti 16 Mayıs 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 36 83
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 35 60
6. West Ham 36 59
7. Tottenham 35 56
8. Everton 35 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 36 53
11. Aston Villa 35 49
12. Wolverhampton 35 45
13. Southampton 36 43
14. Crystal Palace 35 41
15. Burnley 36 39
16. Newcastle 36 39
17. Brighton 36 38
18. Fulham 36 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 36 80
2. Real Madrid 36 78
3. Barcelona 36 76
4. Sevilla 36 74
5. Real Sociedad 36 56
6. Real Betis 36 55
7. Villarreal 36 55
8. Celta de Vigo 36 50
9. Athletic Bilbao 36 46
10. Granada 36 45
11. Osasuna 36 44
12. Cádiz 36 43
13. Levante 36 40
14. Valencia 36 39
15. Deportivo Alaves 36 35
16. Getafe 36 34
17. Huesca 36 33
18. Real Valladolid 36 31
19. Elche 36 30
20. Eibar 36 30