banner16

banner182

banner183

banner15

banner153

25.09.2020, 09:25 3351

MAVİ HUYDUR BENDE

 Geçtiğimiz hafta renk konusunu ele almış ve rengin bir duygu, bir duyum( duyular yoluyla edinilen izlenim), olduğundan bahsetmiştim. Bu konuyu en iyi açıklayacağını düşündüğüm sanat olan şiirden bir örnekle devam edeceğim ve İkinci Yeni şairlerinin resimle olan ilişkilerine değineceğim. Geçen haftaki yazımda renklerin anlamlarına değinmiş ve en son mavi rengin anlamını, duyumunu yazmıştım. İkinci Yeni şairlerinden Edip Cansever’in bu şiiri mavi rengi bize çok güzel duyumsatır:

Mavi Huydur Bende

Hayat hiç mavi yerinden vurmadı...

Çünkü ben maviyi beyazı koruyan masumiyet olarak tanırım.

Karanlığı görünür kılan bir renktir mavi, öyle bilirim... Sürükleyendir, bitmeyendir.

Mavi olarak anlatmalıyım herşeyi...

Kaldırın başınızı gökyüzüne, görmek istediğinizi değil, gördüğünüzü söyleyin bana!

Yaşamın ta kendisidir mavi.

Belki de sadece bu yüzden ölmeye değil, yaşamaya mahkûm edilmiştir.

Maviyi soruyordun, gözlerimden yüzüme yayılan maviyi mi?

Bir renk değildir, mavi huydur bende ve benim yetinmezliğimdir ve herkesin yetinmezliğidir.

Belki denecektir ki bir süre ve denenecektir bir akşamüstünü düşünmek bir akşamüstünü düşünmekten başka nedir ki, gönül gözüm görendedir, derinler mavidir...

- Edip Cansever

İkinci yeni ve Resim

İkinci Yeni, 1950’li yılların ikinci yarısında ortaya çıkmış Edip Cansever, İlhan Berk, Cemal Süreya, Turgut Uyar, Sezai Karakoç, Ece Ayhan ve Ülkü Tamer gibi şairlerin oluşturduğu bir şiir hareketi, bir topluluktur

 İlhan Berk, Cemal Süreya, Edip Cansever, Turgut Uyar, Ece Ayhan ve Sezai Karakoç, bu şiir hareketinin önde gelen şairleridir ve söz konusu şairler, şiirin yanısıra sanatın diğer dallarıyla da ilgilenmişler ve şiirlerinde bu sanatların olanaklarını kullanmışlardır. İlgilendikleri sanatlardan resim, İkinci Yeni şiiri üzerinde oldukça etkilidir. Tam da bu noktada Cemal Süreya’nın günlüğünde resim ile ilgili aşağıdaki bölüm bu konuya ışık tutmaktadır. Özellikle Braque ve Chagall’dan etkilenen Cemal Süreya, İkinci Yeni şairlerinin resme olan ilgisini şu sözleriyle dile getirir: 

“Birkaçımızda büyük resim tutkusu vardı. Boyuna albümleri karıştırırdık. Sözgelimi, Edip Cansever’le ben. Sezai Karakoç, resme başka bir açıdan bakardı, ama bakardı. (Mülkiye Dergisi’nde onun Mona Roza’larını ben desenlemiştim, takma adım da Charles Suarez, yani C:S.) Ece’nin resme önem verdiğini biliyordum. Metin Eloğlu, zaten ressamdı. Karıştırırdık albümleri (ne albümler ama): Chagall ne yapmış? Yüksel Arslan? Arkadaşımızdı Yüksel Arslan. Edgü de arkadaşımız. Edip’le resmin sorunları üzerinde çok konuştuk. Onun Kapalıçarşı’da, Sandal Bedesteni’ndeki dükkânının üst katındaki masasının bir bölümünde resim albümleri Himalayalar gibi yükselirdi. Çoğu da İngilizce. Soyuta da vakit ayırmışızdır. Yine de Edip’le figürsüze pek yanaşmadığımız kalmış aklımda (yanaşamıyorduk belki de). Öyle bir kültürümüz oluşmamıştı. 1957’de miydi? Michel Seuphor’un Soyut Resim Sözlüğü’nü (Dictionnaire de La Peinture Abstraite) almıştım. Kitabın gerçekten çok önemli (benim için bugün daha önemli) önsözünü Edip’e çevirerek okumuştum. Unutamam o önsözü önemli bulmuştuk da, sözlükteki resim örneklerinin üzerinde fazlaca durmamıştık. Yine de figürü tam anlamıyla yitirmemiş sanatçılar (Kandinsky vb.) ilgimizi çekiyordu. Bir de, her şeyin ötesinde, Klee. Çok başkaydı, hayatımızda bizim Klee. Klee’yi anlayabiliyorduk.” 

Sürrealist resim, İkinci Yeni şiiri için çok önemli bir esin kaynağıdır. 1920 de “Sürrealizmin Manifestosu ”nu yayımlayan şair ve yazar André Breton bu akımı şöyle nitelendirmiştir:

 “Bana kalırsa en kuvvetli Sürrealist imaj, resim, görünüş, olay vs. en ileri aykırılık, karşıtlık derecesine yükselmiş olanıdır. Sürrealist eser aykırılıklarla, zıtlıklarla, gerçekle her türlü bağı kesmiş, yitirmiş olarak kendini gösterir.” 

Modern resim, onları hem kuramsal hem de barındırdığı şiire özgü unsurlar açısından etkilemiştir.

Dönem incelendiğinde belgeler ve notlar bize İkinci Yeni şairlerinin sanatın diğer dallarıyla birlikte resmi, özellikle modern resmi takip ettiklerini, resmin unsurlarını ve ressamların tarzlarını şiirlerine kattıklarını göstermektedir. Haftaya İkinci yeni şiiri ve şairleriyle devam etmek üzere, sanatın her dalının hayatınızda olması dileklerimle,

Sanatla kalın

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 28 Haziran 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü
banner136