banner16

banner15

25.09.2020, 09:25 2421

MAVİ HUYDUR BENDE

 Geçtiğimiz hafta renk konusunu ele almış ve rengin bir duygu, bir duyum( duyular yoluyla edinilen izlenim), olduğundan bahsetmiştim. Bu konuyu en iyi açıklayacağını düşündüğüm sanat olan şiirden bir örnekle devam edeceğim ve İkinci Yeni şairlerinin resimle olan ilişkilerine değineceğim. Geçen haftaki yazımda renklerin anlamlarına değinmiş ve en son mavi rengin anlamını, duyumunu yazmıştım. İkinci Yeni şairlerinden Edip Cansever’in bu şiiri mavi rengi bize çok güzel duyumsatır:

Mavi Huydur Bende

Hayat hiç mavi yerinden vurmadı...

Çünkü ben maviyi beyazı koruyan masumiyet olarak tanırım.

Karanlığı görünür kılan bir renktir mavi, öyle bilirim... Sürükleyendir, bitmeyendir.

Mavi olarak anlatmalıyım herşeyi...

Kaldırın başınızı gökyüzüne, görmek istediğinizi değil, gördüğünüzü söyleyin bana!

Yaşamın ta kendisidir mavi.

Belki de sadece bu yüzden ölmeye değil, yaşamaya mahkûm edilmiştir.

Maviyi soruyordun, gözlerimden yüzüme yayılan maviyi mi?

Bir renk değildir, mavi huydur bende ve benim yetinmezliğimdir ve herkesin yetinmezliğidir.

Belki denecektir ki bir süre ve denenecektir bir akşamüstünü düşünmek bir akşamüstünü düşünmekten başka nedir ki, gönül gözüm görendedir, derinler mavidir...

- Edip Cansever

İkinci yeni ve Resim

İkinci Yeni, 1950’li yılların ikinci yarısında ortaya çıkmış Edip Cansever, İlhan Berk, Cemal Süreya, Turgut Uyar, Sezai Karakoç, Ece Ayhan ve Ülkü Tamer gibi şairlerin oluşturduğu bir şiir hareketi, bir topluluktur

 İlhan Berk, Cemal Süreya, Edip Cansever, Turgut Uyar, Ece Ayhan ve Sezai Karakoç, bu şiir hareketinin önde gelen şairleridir ve söz konusu şairler, şiirin yanısıra sanatın diğer dallarıyla da ilgilenmişler ve şiirlerinde bu sanatların olanaklarını kullanmışlardır. İlgilendikleri sanatlardan resim, İkinci Yeni şiiri üzerinde oldukça etkilidir. Tam da bu noktada Cemal Süreya’nın günlüğünde resim ile ilgili aşağıdaki bölüm bu konuya ışık tutmaktadır. Özellikle Braque ve Chagall’dan etkilenen Cemal Süreya, İkinci Yeni şairlerinin resme olan ilgisini şu sözleriyle dile getirir: 

“Birkaçımızda büyük resim tutkusu vardı. Boyuna albümleri karıştırırdık. Sözgelimi, Edip Cansever’le ben. Sezai Karakoç, resme başka bir açıdan bakardı, ama bakardı. (Mülkiye Dergisi’nde onun Mona Roza’larını ben desenlemiştim, takma adım da Charles Suarez, yani C:S.) Ece’nin resme önem verdiğini biliyordum. Metin Eloğlu, zaten ressamdı. Karıştırırdık albümleri (ne albümler ama): Chagall ne yapmış? Yüksel Arslan? Arkadaşımızdı Yüksel Arslan. Edgü de arkadaşımız. Edip’le resmin sorunları üzerinde çok konuştuk. Onun Kapalıçarşı’da, Sandal Bedesteni’ndeki dükkânının üst katındaki masasının bir bölümünde resim albümleri Himalayalar gibi yükselirdi. Çoğu da İngilizce. Soyuta da vakit ayırmışızdır. Yine de Edip’le figürsüze pek yanaşmadığımız kalmış aklımda (yanaşamıyorduk belki de). Öyle bir kültürümüz oluşmamıştı. 1957’de miydi? Michel Seuphor’un Soyut Resim Sözlüğü’nü (Dictionnaire de La Peinture Abstraite) almıştım. Kitabın gerçekten çok önemli (benim için bugün daha önemli) önsözünü Edip’e çevirerek okumuştum. Unutamam o önsözü önemli bulmuştuk da, sözlükteki resim örneklerinin üzerinde fazlaca durmamıştık. Yine de figürü tam anlamıyla yitirmemiş sanatçılar (Kandinsky vb.) ilgimizi çekiyordu. Bir de, her şeyin ötesinde, Klee. Çok başkaydı, hayatımızda bizim Klee. Klee’yi anlayabiliyorduk.” 

Sürrealist resim, İkinci Yeni şiiri için çok önemli bir esin kaynağıdır. 1920 de “Sürrealizmin Manifestosu ”nu yayımlayan şair ve yazar André Breton bu akımı şöyle nitelendirmiştir:

 “Bana kalırsa en kuvvetli Sürrealist imaj, resim, görünüş, olay vs. en ileri aykırılık, karşıtlık derecesine yükselmiş olanıdır. Sürrealist eser aykırılıklarla, zıtlıklarla, gerçekle her türlü bağı kesmiş, yitirmiş olarak kendini gösterir.” 

Modern resim, onları hem kuramsal hem de barındırdığı şiire özgü unsurlar açısından etkilemiştir.

Dönem incelendiğinde belgeler ve notlar bize İkinci Yeni şairlerinin sanatın diğer dallarıyla birlikte resmi, özellikle modern resmi takip ettiklerini, resmin unsurlarını ve ressamların tarzlarını şiirlerine kattıklarını göstermektedir. Haftaya İkinci yeni şiiri ve şairleriyle devam etmek üzere, sanatın her dalının hayatınızda olması dileklerimle,

Sanatla kalın

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 25 Ocak 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11
Günün Karikatürü Tümü
banner136