banner16

banner15

18.02.2021, 08:10 2145

KANDİLİNİZ MÜBAREK OLSUN

Afyon’da kandil layıkıyla kutlanır.

Regaib Kandili’ne biz Afyonlu’lar “Bişi Gandili”deriz.Bizim için gandiller bayramların ön gösterimidir.

Hicri takvime göre Recep ayının ilk perşembesi olan Regaib gandilinde,gün ağarınca kalkarız.“Bişi gokusu” ve “Çörek otu”baharatından garerinde gaterek hamur mayalandırırız.Ayçiçek yağını çukur alemiyon tencerenin yarısına gada goya,gızdırırız.Yağlı ellerimizde şeplettiğimiz hamurları pembecene gızartırız.

Simit şeklindeki,peynirli,patetesli iç dolgulu olanları tercihim.Biyakadan da bişen bişileri ıscağıynen birer,ikişer gomşulara dağıtırız.

Her bişi verdiğimiz gomşu “Allah gabul etsin.Geçmişlerinin önüne varsın.”der.

Bişi etmediysek haşgeşli gatmer,bükme eder dağıtırız.Gatmerci bükmeci dükkanları açıldığından beri sipariş ediliveriyo.Asıl eciri evde bişerse yerini bulur da neyise gari.İrmik helvası,ocak halvası yani un helvası gavurup dağıtan komşularımız da vardır.Gandil günü ikindine kadar bişiler gatmerler,bükmeler,helvalar ile ev dolar.Maksat ev gızarmış hamur koksun.İmkanın yetmeyosa,sağlığın yerinde değilse ocağın üstünde yağ yakılıp ev kokutulur.

İnanışımıza göre,mübarek günlerde ahirete göçen yakınlarımız bacaya gelir.Ev yağlı hamur kokuyorsa “Neslim beni hatırladı” der,ruhu huzur bulurmuş.Üç ayların ilk mübarek günü olduğundan bir veya üç gün oruç tutanlar olur.Hayırına edilen bişi,bükme,gatmer ile oruç açarlar.Sağlığı elveren üç ay boyunca otuç tutar.

        İkindi namazından sonra gandilde köylüsü,şehirlisi mezarlıklara akın eder.Çarşıda genelde Kurra ve Zülali Camisi’nde ikindiyi kılan şehirliler Zafer Müzesinin önünden kalkan ücretsiz halk otobüsüyle gabir ziyaretine giderler.

Her gandil ikindinleyin köylerde mezarlıklar atalarını ziyaret eden köylülerle doludur.İsteyenler,bir iki sofralık köylülerine ölmüşleri için Kur-an okutur.Gabir ziyaretine gidemeyen evinde ettiği duasını ahirete göçmüş yakınlarının ruhlarına gönderir.

         Ettiyarların mübarek günlerde gözü yolda,gulağı gapıda olurmuş.Gandilde büyükler ziyaret edilip hayır duası ve gönülleri alınır.İş,güç,imkan nedeniyle gidilemezse aranır sorulur.

         Gandil küspesi,kıtır helva…

         Afyon gandillerinin en önemli tatlısı “Gandil Küspesi” ve “Kıtır Helva”dır.

Leblebi,susam,şekerden sarı renkli küspe,çöğen özütü,susam,şekerden yuvarlak krem renkli şeplek kıtır helva yapılır.Şekerlemecilerin önünde ikindine kadar sıra olur.Gandil günü küspe ve kıtır helva işyerlerinde,kabir ziyareti sonrasında,evlerde dağıtılır.Akşam Regaib Kandili nedeniyle camilerde dualar okunur.İsteyen küspe,kıtır helva,lokum,dutma şeker,çikolata getirir cemaate dağıtır.

         Nişanlı çiftlerin gandili telaşlı olur.Gandil günü oğlan evi şekercilere gümüş gondol içinde küspe,kıtır helva koydurup süslettirir.Gelin kıza alınan bir takım iç-dış giyecek kırmızı jelatinle süslenip çiçek konan tepsiye konulur.Bir tepsiye dizilen bişi,bükme,gatmer üzeri yeşil veya kırmızı jelatinle gözükecek şekilde örtülür.Kız evine akşam ailecek gondol,düzülen tepsiler ellerde gandil kutlamaya gidilir.Ertesi gün kız evi tepsiye küspe,kıtır helva düzer,oğlan evine iadeyi gandil ziyareti eder.Damada çorap,gömlek,kravat,çamaşır gibi küçük hediyeler verilir veya garşılık denilen tepsi düzülür,götürülür.

          Yeni evli çifler gandilde kız evine varsa büyüklerine el öpmeye giderler.Yemekler yenir damada gayınnası gaynatası hediye verir.Ertesi gün oğlanın annesi bababasına hayattaysa büyüklerine el öpmeye giderler.Gelin hanıma yazma,patik verilir.

Afyon’da eskiden buyanna bir çok evde yeni gelinler gayınna yanına endirilir.Gayınna gaynatayla aynı evde oturur.Gandil günü gelin ikindinden önce cennete yani baba evine yollanır.Akşam eşide hanımının yanına gider gandili gaynatasıgilde geçirir.

         Pandemi,aileleri evlere kapatıp yalnızlığa mecbur bıraktı.İki yıldır internetle,telefonla,sosyal medyayla uzaktan uzağa kandil kutluyoruz.Gönlümüzden geçeni mesajlaşarak,konuşarak dillendiriyoruz.

          İnsanlara büyüklerini hatırlatan,birlik beraberliğe teşvik eden özel günler kutlanmalı,unutulmasına müsade edilmemelidir.Adetler yapılmalı,gelenek görenekler devam ettirilmelidir.Gandiller ahiretten dünyaya manevi köprüdür.İnsanın geçmişine,köklerine bağlılığını perçinler.

          Yılına kedersiz erişelim.

          Hayırlı kandiller…

         

        

     

      

Yorumlar (9)
Meftun 2 hafta önce
Hayırlı kandiller diliyorum
rauf 2 hafta önce
Hayırlı Kandiller Çok güzel ananeler bunlar
Tülay tok 2 hafta önce
Yine döktürmüşün arkadaşım çok ğüzel olmuş
Gülgün Acar Arıgümüş 2 hafta önce
Hayırlı kandiller.Afyon ummm
Tülay tok 2 hafta önce
Yine döktürmüşün arkadaşım çok ğüzel olmuş
Veysel Koken 2 hafta önce
Bunlar cook eskidendi fatma hanim
Veysel Koken 2 hafta önce
Bunlar cook eskidendi fatma hanim
Veysel Koken 2 hafta önce
Bunlar cook eskidendi fatma yilmaz hanim ....
Bütün Yorumları Görmek İçin Tıklayın
-4°
açık
Namaz Vakti 03 Mart 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 26 57
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Gaziantep FK 27 43
7. Alanyaspor 26 42
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 27 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 26 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 24 39
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 24 15
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 27 65
2. M. United 26 50
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 26 44
6. Liverpool 26 43
7. Everton 25 43
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 27 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 26 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 26 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20