Dedelerimizin mezar taşlarını bile okuyamıyoruz diyenlere yanıt verdi

Afyon Kocatepe Üniversitesi (AKÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü, Edebiyat Topluluğu ve Afyon Kocatepe Türkçe Topluluğu tarafından “Osmanlı Konuşma Dili” konulu konferans düzenlendi. Prof. Dr. Yavuz Kartallıoğlu: “O zamanlarda ‘dedelerimizin mezar taşlarını bile okuyamıyoruz diye’ bir slogan oluşmuştu. Aslında bir yönüyle mezar taşı okumak hiç de kolay değildir. Onun da bir ilmi, bilimi vardır.' dedi

GÜNDEM 25.11.2019, 17:00 25.11.2019, 17:00
Dedelerimizin mezar taşlarını bile okuyamıyoruz diyenlere yanıt verdi

Erdal Akar konferans salonunda gerçekleştirilen konferansa Yunus Emre Enstitüsü Türkçe Eğitim Merkezi Müdürü Prof. Dr. Yavuz Kartallıoğlu, AKÜ Fen Edebiyat Fakültesi Dekan Yardımcısı ve Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü Başkanı Doç. Dr. Cüneyt Akın, Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Ahmet Karaman, Eğitim Fakültesi Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Celal Demir ile öğretim elemanları ve öğrenciler katıldı.

Saygı duruşu ve İstiklal Marşının okunmasının ardından Yunus Emre Enstitüsü Türkçe Eğitim Merkezi Müdürü Prof. Dr. Yavuz Kartallıoğlu’nun “Osmanlı Konuşma Dili” konulu konferansına geçildi. Osmanlı Türkçesinin sadece Arap harfleri ile değil Latin harfleri ile de yazıldığını ifade eden Kartallıoğlu, “Osmanlı Devletinin büyük güç olduğu zamanlarda Batılı araştırmacılar, çeşitli sebeplerle Osmanlı topraklarına gelmişler ve kendi ülkelerindeki vatandaşları için Latin harfleri ile Osmanlı Türkçesi üzerine de gramerler, sözlükler ve konuşma kılavuzları yazmışlar” diye konuştu. 2014 yılında Osmanlıca ya da Osmanlı Türkçesi tartışmalarının alevlendiğini dile getiren Kartallıoğlu, “O zamanlarda ‘dedelerimizin mezar taşlarını bile okuyamıyoruz diye’ bir slogan oluşmuştu. Aslında bir yönüyle mezar taşı okumak hiç de kolay değildir. Onun da bir ilmi, bilimi vardır. Biz Osmanlı Türkçesi biliyoruz diye iddia etsek de hepimiz onları çok kolay okuyamayız. O dönemde gazetelerde, farklı sosyal medya alanlarında herkes siyasi düşüncesine göre ya Osmanlıca ya da Osmanlı Türkçesi dedi” ifadelerini kullandı.

“Yazı dili ile konuşma dili arasında farklılıklar var”

Osmanlı döneminde yazılan ve konuşulan dil arasında çok büyük farklılıklar olduğunu dile getiren Kartallıoğlu, şunları kaydetti:

“Osmanlıca diyerek onu Türkçeden farklı gibi göstermiyoruz. Biz onu kolaylık olsun diye söylüyoruz. Osmanlı Türkçesi, Türkçenin tarihi bir dönemidir. Genel olarak 15. ve 20. yüzyıllar arası olarak kabul edilir. Ama başlangıç ve bitiş tarihleri arasında araştırmacılar tam bir net görüş ortaya koyamamışlardır. Bazıları ise Türkçeden uzak Arapça, Farsça ve Türkçe üçlü bir karışım gibi görmüşlerdir. Ama tamamen zihniyet meseledir. Osmanlıca deyince sanki Arap alfabesiymiş gibi, Arapça-Farsça birbirine girdi. Siz de dışarıda bunu okuduğunuzda dışarıdan birisi ‘siz Arapça mı Farsça mı okuyorsunuz?’ diye sorabiliyor. Osmanlı Türkçesine, Arap alfabesi kökenli ya da Arap kökenli Türk alfabesi diyoruz. Yüzde yüz değil, bazı eklemeler var. Osmanlı döneminde yazılan ve konuşulan arasında çok büyük farklılıklar vardı. Bugünkü Türkçede de böyledir. Yazı dili ve konuşma dili arasında farklılıklar var.”

Yazıdan başka araç yok

Çağdaş dil biliminin, büyük dil merkezlerinde daha çok konuşmayı incelediğini söyleyen Kartallıoğlu, “Biz, filolojide yarı konuşma yarı yazıyı inceleyerek gidiyoruz. Modern incelemelerde ise daha çok konuşma verileri incelenmekte. Elimizde yazıdan başka araç olmadığından konuşmayı incelemek problem. Osmanlı dönemindeki konuşmalar elimizde yok ki, en erken ses kayıtları 1910-1920 yıllarına kadar gidiyor. Osman Bey’in Kanuni’nin ya da Fatih Sultan Mehmet’in nasıl konuştuğuna dair elimizde çok fazla bir ipucu yok. Yine yazı üzerinden tespit ediyoruz. Öncelikle Osmanlılar zamanında yazılmış tarih kitapları, Şer’iyye Sicilleri, Evliya Çelebinin Seyahatnamesi gibi eserlerden yararlanıyoruz. Tabi bunun da bir formülü var. Benim en çok yararlandığım ise Latin harfleri ile yazılmış tarihi Türkçe veriler var. Bunlara, Latin harfli gramer ve konuşma kılavuzları diyoruz” dedi.

Osmanlı Döneminde Latin harfleri ile yazılmış metinler var

Osmanlı Türkçesinin sadece Arap kökenli Türk alfabesi ile yazılmadığını belirten Kartallıoğlu, konuşmasına şöyle devam etti:

“15. yüzyılın sonundan itibaren Osmanlının büyük bir güç olmasından sonra bu topraklara Batıdan siyasi, kültürel ve ekonomik sebeplerle pek çok araştırıcı gelmiş. Bunların bir kısmına küçükken dil oğlanı diyorlar. Büyüyünce tercüman oluyor, daha sonra bilim adamı ya da misyoner sıfatıyla gelmişler ve pek çok yıl burada kalıp eserler vermişlerdir. Bunlar Latin, Arap-Latin, Ermeni ve Rum harfleri ile yazılmıştır. Osmanlı döneminde demek ki Latin harfli, Arap-Latin, Ermeni ve Rum harfleri ile yazılmış metinler vardır. Türkçe, bunlarla kayda geçirilmiştir. Bunlara çeviri yazılı metinler deniliyor. Bunları ilk önce Türkoloji aleminde Macar bilim adamları kullandı. Türkiye’de ise son 20 yıldır biz de bunları kullanıyoruz. Bu metinler misyonerlik metinleri ama bizim için orada var olan malzeme çok önemli.”

Konferans soru cevabın ardından sona erdi.

Yorumlar (0)
32°
açık
Namaz Vakti 04 Temmuz 2020
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 29 60
2. Trabzonspor 29 58
3. Sivasspor 29 53
4. Galatasaray 29 52
5. Beşiktaş 29 50
6. Fenerbahçe 29 46
7. Alanyaspor 29 45
8. Göztepe 29 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 29 37
11. Kasımpaşa 29 35
12. Denizlispor 30 32
13. Gençlerbirliği 29 31
14. Çaykur Rizespor 29 29
15. Malatyaspor 29 28
16. Kayserispor 29 28
17. Konyaspor 29 27
18. Ankaragücü 29 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 31 57
2. Adana Demirspor 31 54
3. Erzurum BB 31 53
4. Bursaspor 31 52
5. Akhisar Bld.Spor 31 51
6. Fatih Karagümrük 31 50
7. Altay 31 50
8. Ümraniye 31 44
9. Keçiörengücü 31 44
10. Giresunspor 31 44
11. Menemen Belediyespor 31 39
12. Balıkesirspor 31 35
13. İstanbulspor 31 34
14. Altınordu 31 33
15. Boluspor 31 30
16. Osmanlıspor 31 24
17. Adanaspor 31 21
18. Eskişehirspor 31 12
Takımlar O P
1. Liverpool 32 86
2. Man City 32 66
3. Leicester City 32 55
4. Chelsea 32 54
5. M. United 32 52
6. Wolverhampton 32 52
7. Sheffield United 32 47
8. Arsenal 32 46
9. Tottenham 32 45
10. Burnley 32 45
11. Everton 32 44
12. Crystal Palace 32 42
13. Newcastle 32 42
14. Southampton 32 40
15. Brighton 33 36
16. West Ham 32 30
17. Watford 32 28
18. Aston Villa 32 27
19. Bournemouth 32 27
20. Norwich City 33 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 33 74
2. Barcelona 33 70
3. Atletico Madrid 34 62
4. Sevilla 33 57
5. Villarreal 33 54
6. Getafe 33 52
7. Real Sociedad 33 50
8. Athletic Bilbao 33 48
9. Granada 33 46
10. Valencia 33 46
11. Osasuna 33 44
12. Levante 33 42
13. Real Betis 33 37
14. Real Valladolid 33 36
15. Deportivo Alaves 33 35
16. Eibar 33 35
17. Celta de Vigo 33 34
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 33 25
20. Espanyol 33 24