banner16

banner15

27.02.2019, 08:56 296

Fıkra gibi: Habercilere güveniyoruz, medyaya güvenmiyoruz!

Geçen haftaki yazımda gündemdeki kamuoyu araştırmalarına değinmiştim hatırlarsınız.

Özellikle ‘güvenilir isimler’ araştırmasının ilginç bulduğum bazı sonuçlarını değerlendirmiştim.

Yine Recep Tayyip Erdoğan’ın İstanbul’da belediye başkanlığını kazandığı seçimden örnek vermiştim.

O dönem medyadaki anketlerin biri dışında hiçbiri Erdoğan’ın başkan seçileceğini öngörememişti.

Yazımın başlığında ise “Anketlere güvenme, anketsiz de kalma” demiştim.

Yazımdan birkaç gün sonra Cumhurbaşkanı Erdoğan, televizyonda bunu doğrulayan bir demeç verdi:

“Çok açık, net bir şey söyleyeyim. Benim artık bu anketlere vesaire güvenim kalmadı. Çünkü geçtiğimiz seçimlerde gördük, yaşadık. Doğru dürüst belki bir tanesi yakın tutturuyor. Yüzde yüz tutturma gibi bir şey yok. Çoğu açık ara yanıldı.”

Ardından partisinin genel başkan yardımcısı Mahir Ünal da anketler hakkındaki görüşlerini açıkladı:

“Sahadan veriyi çektiğiniz andaki psikoloji ve gündemi çekiyorsunuz. Bir gün sonra sahadan aldığımız veri değişmiş oluyor. Gündem anlık değişiyor. Sahadan veriyi aldığınız anda aldığınız veri aldığınız andaki duyguyu gündemi sadece ifade ediyor. Anketlerle artık bugün sahadan aldığınız veri 31 Mart’taki sonuca dair size bir kanaat vermiyor.”

Gördüğünüz gibi seçim öncesi gündemi anketler belirliyor ve bu durum seçime kadar böyle sürecek.

Gündeme dair yazdığım bu köşede ben de bu konuyu birkaç yazıda ele almaya niyetliyim.

Geçen hafta bıraktığım yerden devam edeyim: Türk halkı kime, neden ve ne oranda güveniyor?

* * *

Gezici’nin yaptığı son ankette en güvenilir 30 isim arasında tek bir asker vardı: İlker Başbuğ.

Bu veriyi nasıl anlamlı bir bilgiye dönüştürebiliriz bilmiyorum çünkü pek çok anket verisiyle çelişiyor.

Aynı merkezin 2012’de yaptığı ‘Türkiye gündemi’ anketinde ‘en güvenilir kurum’ yüzde 71.9 ile TSK.

Uzun yıllardır yapılan tüm kamuoyu araştırmalarında ordu hep en güvenilir kurum unvanını alıyor.

Demek ki ‘kişilerle kurumları ayırma’ gerekliliği burada da karşımıza çıkıyor.

* * *

Sözünü ettiğim ‘Türkiye gündemi’ anketinde medya güvenilirlikte yüzde 48.9 ile sondan ikinci sırada.

Yani Gezici’nin bulgularına göre medya, muhalefet partilerinden sonra ‘en güvenilmez kurum’.

Medyaya güvenmediğimiz sonucu yerli ve yabancı pek çok araştırmada daha karşımıza çıkıyor.

Oysa merkezin en güvenilen isimler anketinde gazetecilerin çokluğu dikkat çekiyor.

Anketin ilk 55 kişilik listesinde 28 gazeteci ve habercinin yer aldığı görülüyor.

Gelin anlamlandırabilmek için bu listeye bir kez daha alıcı gözle bakalım:

Uğur Dündar, Acun Ilıcalı, İsmail Küçükkaya, Hande Fırat, Ahmet Hakan, Didem Arslan, Vahap Munyar, Yılmaz Özdil, Fatih Portakal, Fatih Altaylı, Müge Anlı, Canan Karatay, Nihat Hatipoğlu, Hakan Çelik, Osman Müftüoğlu, Cem Yılmaz, İlber Ortaylı, Soner Yalçın, Ertuğrul Özkök, Orhan Gencebay, Ali Koç, Şirin Payzın, Saygı Öztürk, İlker Başbuğ, Murat Boz, Melih Altınok, Özgür Demirtaş, Emin Çölaşan, Yılmaz Erdoğan, Kıvanç Tatlıtuğ, Fatih Terim, Seda Sayan, Volkan Konak, Tarkan, Abbas Güçlü, Erkan Tan, Abdurrahman Dilipak, Deniz Zeyrek, Emin Çapa, Hülya Avşar, Cem Seymen, Ali Ağaoğlu, Banu Avar, Müjdat Gezen, Fazıl Say, Sıla Gençoğlu, Haluk Levent, Ayşe Arman, İhsan Eliaçık, Kerem Alkin, Ferit Şahenk, İzzetin Doğan, Serdar Turgut, Buket Aydın ve Murat Yıldırım.

En güvenilir isimler listesinin neredeyse tamamı ‘medyatik’ isimler.

Buyurun buradan yakın, yoksa yine mi kişilerle kurumları ayırmak durumundayız?

Bu verilere güvenerek, “Halkımız medyaya güveniyor” diyebilir miyiz?

“Ya anketlerde bir sorun var ya da halkımızın kanaatlerinde” mi demeliyiz?

Medyaya güven ile anketlere güven arasında anlamlı bir ilişki var mı?

Yaman bir çelişki ve bu yüzden tartışmaya değer bu konuda yazmayı sürdüreceğim.

* * *

Medyaya güven konusunda yapılan anketler kitle iletişim araçları özelinde de ilginç veriler sunuyor.

Sizleri rakama boğmamak için bu verileri şimdilik burada paylaşmıyorum ama özetle durum şöyle:

Bazı anketlerde en güvenilen araç olarak sırasıyla radyo, televizyon, internet ve yazılı basın çıkıyor.

Bazılarında ise gazete, dergi, radyo gibi geleneksel araçların güvenilmez bulunduğu görülüyor.

Yeni medya dediğimiz internet haber siteleri ve gazetelerin internet siteleri daha güvenilir bulunuyor.

Ancak sosyal medyaya güvensizlik çok yüksek ve bu da bir başka çelişkiye işaret ediyor.

Doğaldır ki bu veriler bizi farklı yaş, gelir ve eğitim gruplarında farklı sonuçlara götürüyor.

Sözün özü kimin kime, ne zaman ve neden güvendiği konusu çok tartışma götürür.

* * *

Medyaya ve anketlere güven gibi ciddi bir konuyu bu haftalık birkaç fıkrayla gülümseterek bitireyim:

Hz. Musa ne yaparsa yapsın, gazetecilerin kendisi aleyhinde yazı yazmasını engelleyemiyormuş. En sonunda çağırmış hepsini, yarmış Kızıldeniz’i asasıyla, yürüyerek geçmiş karşıya ve objektiflere poz vermiş. Ertesi günkü gazete manşetleri “Musa yüzmeyi bilmiyor” şeklindeymiş.

* * *

Papa bir tarihte New York’a gitmiş. Daha uçağın kapısından inerken gazeteciler soru yağmuruna tutmuş. Biri “Genelevi de ziyaret edecek misiniz?” diye sormuş. Papa soruyla yanıtlamış: “New York’ta genelev var mı?”. Ertesi günkü gazetelerin manşetinde bu soru varmış: “Papa iner inmez sordu: New York’ta genelev var mı?”

* * *

Adamın biri New York, Central Park’ta yürüyüş yaparken, aniden kuduz bir köpeğin küçük bir kıza saldırdığını görmüş. Koşmuş ve köpekle boğuşmaya başlamış. Hayli uzun bir uğraştan sonra üzeri yara bere içinde kaldığı halde köpeği öldürmüş. Ama küçük kızın da hayatını kurtarmış. Son anda bu sahneyi gören polis nefes nefese olay yerine koşmuş ve adamın yanına gelmiş. Sarılıp teşekkür ettikten sonra “Sen bir kahramansın, yarın bütün gazeteler seni yazacak. Ve göreceksin başlık da şöyle olacak: ‘Cesur New Yorklu küçük kızın hayatını kurtardı.” demiş. Adam “Ama ben New Yorklu değilim!” diye yanıtlamış. Polis “Fark etmez, bu durumda gazeteler şunu yazacaklar: ‘Cesur Amerikalı küçük kızın hayatını kurtardı.’ şeklinde iddiasını yinelemiş. Adam bu kez “Ama ben Amerikalı da değilim” demiş. Polis “Ya nerelisin o halde?” diye sorunca adam yanıtlamış: “Ben Iraklıyım!” Polis adama başka bir şey söylememiş. Adam ertesi gün gazeteleri aldığında şöyle bir başlıkla karşılaşmış: ‘Radikal İslamcı, masum Amerikan köpeğini öldürdü.’

* * *

Dünya çapında bir anket yapılmış ve sadece bir soru sorulmuş: “Lütfen dünyanın geri kalan kısmındaki yiyecek eksikliğine bir çözüm ile ilgili kişisel görüşünüzü dürüstçe belirtiniz.” Anket büyük bir başarısızlıkla sonuçlanmış. Çünkü Afrika’da insanlar ‘yiyecek’ kelimesinin ne anlama geldiğini bilmiyorlarmış. Batı Avrupa’da insanlar ‘eksiklik’ kelimesinin ne anlama geldiğini bilmiyorlarmış. Doğu Avrupa’daki insanlar ‘kişisel görüş’ün ne anlama geldiğini bilmiyorlarmış. Ortadoğu’da insanlar ‘çözüm’ün ne anlama geldiğini bilmiyorlarmış. Güney Amerika’daki insanlar ‘lütfen’ kelimesinin ne anlama geldiğini bilmiyorlarmış. İsrail’deki insanlar ‘dürüstlük’ kelimesinin ne anlama geldiğini bilmiyorlarmış. Ve Amerika’daki insanlar ‘dünyanın geri kalan kısmı’nın ne anlama geldiğini bilmiyorlarmış.

Yorumlar (0)
12°
kapalı
Namaz Vakti 14 Mayıs 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 39 81
2. Galatasaray 39 81
3. Fenerbahçe 39 79
4. Trabzonspor 39 68
5. Sivasspor 39 62
6. Hatayspor 39 61
7. Alanyaspor 39 57
8. Karagümrük 39 57
9. Gaziantep FK 39 55
10. Göztepe 39 51
11. Konyaspor 39 49
12. Rizespor 39 48
13. Kasımpaşa 39 46
14. Malatyaspor 39 45
15. Başakşehir 39 45
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 39 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 39 38
20. Gençlerbirliği 39 38
21. Denizlispor 39 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 35 80
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 35 60
6. West Ham 35 58
7. Tottenham 35 56
8. Everton 35 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 35 49
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 35 41
14. Southampton 35 40
15. Burnley 35 39
16. Newcastle 35 39
17. Brighton 35 37
18. Fulham 35 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 36 80
2. Real Madrid 36 78
3. Barcelona 36 76
4. Sevilla 36 74
5. Real Sociedad 36 56
6. Real Betis 36 55
7. Villarreal 36 55
8. Celta de Vigo 36 50
9. Athletic Bilbao 36 46
10. Granada 36 45
11. Osasuna 36 44
12. Cádiz 36 43
13. Levante 36 40
14. Valencia 36 39
15. Deportivo Alaves 36 35
16. Getafe 36 34
17. Huesca 36 33
18. Real Valladolid 36 31
19. Elche 36 30
20. Eibar 36 30