banner16

banner15

24.03.2021, 10:16 2232

AKŞAM FIRINI

Afyon’da bir cumartesi sabahı…

Mahallenin fırıncısından 

“Aşamınan biçömlek keşkeğinen,balgabağı gocedim fırına,kaçta getiren”diye nöbet alınır.Fırıncı en son ekmek edene göre “Aşam 8’de getigo”der.

Sabah erkenden bir ölçü çekilmedik göcelik buğdey,bir ölçü nohut,yarım ölçü dene fasulye ılık suynan ileğene ıslatılır.

Tanıdık gasapa tenbih edilen pöç,büzdüm yani dana guyruğu alınır.Önden kılı tüyü ayıklanır.Bol suya pöçler ıslatılır.Sıklıkla ganlı pis suyu değiştirilir.

        Evin hanımı yakın akrabalara veya oturup gaktıkları eşe dosta haber verirler.

“Yarin sabağnan bazar keşkeğine buyurun. Fırın gabağı da va sevesiniz.Emmimi,gelini, torunları topleşin gelinemi”diyerek gavilleşilir.

Pazar keşkeği davetlileri netleşince hazırlıklara devam edilir.Ağzı iki gurplu özel yapım toprak çömlek eyicene yıkanır,kurulanır.Islatılan keşkeklik buğdey,nohut,dene fasulyenin kabukları ayıklanır,yunur, ilistire dökülür.Pöçler  çömleğin en altına gonur.Hayvanın kendi iç yağı veya tereyağ aralara atılır.İlistirdeki deneler çömlekteki etin üzerine serilir.Garerinde tuz atılır.İçine yeteri kadar soğuk su dökülür.Çömleğin kapağının gıyıları gıymıcık bi hava deliği galcek şekilde hamurunan sıvanır.

        Afyon’un yurt dışına ithal edilen,yurt içine kabak tatlısı yediren en büyüğü 45 kilogram olan balkabağı çok meşhurdur.

Goca balgabağının sapı keskin bıçağınan kesilir.İçinin gabak çekirdeği,lifi bir tepsiye çıkarılır.Çekirdeği güneşli bigıyıda gurutulur.Bilindik köyün datlı gabağıysa fırına götmeden içine toz şeker serpilmez.

Derincene tepsinin içine su gonup balgabağı içine oturtulur.

Akşamınan mahallenin fırınına evin beyi,oğlu ile birlikte ağır olan balkabağı tepsisi ile kekşek çömleği gomeye gidilir.Fırıncı öteki çömlekleri,tepsileri daştan ortası delik,silinip temizlenmiş,altı közlenmiş fırına dizer.Kapağını örter.”Sabağnan yedide gelin alın”der.

        Pazar sabahı ilk iş fırından keşkeği,balgabağını alıp fırıncıya parasını vermek olur.Mendil serilir goca misafir sofrası gonur.Çinko tepsiye keşkek dökülür.Liğme liğme olan etlerin kemikleri içinden alınır.Sofranın ortasına yerleştirilir.Yanında salata,kahvaltılık,acı sos ikram edilebilir. Çocuklara güccük sufraya sahanda keşkek gonur.Keskek galebeşlikte gülüş çığrış gaşıklanır.Geleneksel keşkek servimiz böyledir.Şimdilerde özenle kurulan yemek masasında ayrı porselen tabaklarda sunum yapılır.Ardından fırında saatlerce pişen ağızda dağılan balgabağı servis tabaklarına konulup üzerine tahin gezdirilip ceviz ekilir,Afyon gaymağı eşliğinde sofraya getirilir.

         Keşkek,Orta Asya’dan göçerken kültür heybemizde yanımızda getirip yüzlerce yıldır aynı lezzetle yediğimiz,birleştirici Türk yemeğimizdir.Afyon Şuhut keşkeği meşhurdur.Tokeç denen kalın sopayla gazanda pişen keşkek,bütün gücünle  bastırılıp,dikkatlice vura vura sakız gibi olana kadar dövülür.İsteyen dövme keşkek,isteyen dene dene normal keşkek pişirir,zevke göre değişir.

Keşkek Afyon’da Pazar daveti yemeğidir ve etle yapılır,üzerine isteğe bağlı olarak tereyağlı kırmızı biber yakılıp dökülür.Genellikle olduğu gibi servis edilir.Herise adı verilen keşkeğe benzeyen yarma,tavuk,kavrulmuş un,tereyağ günümüzde mutfağımıza girmiştir.

Alacaş daha çok Afyon yörük köylerinde yapılan yarma,nohut,içyağ,su,tuz ile etsiz keşkek benzeri yemeğimizdir.

         Afyon mahalle fırınları sabah akşam yirmi dört saat işler.Su dolu tepsiye yıkanıp temizlenmiş şeker pancarları dizilir,akşam fırına konur,sabah alınır.Tenekenin yarısına kadar su doldurup şeker pancarını sabaha kadar fırınlatanlar vardır.

Çoğunlukla kurban bayramı sonrasında iyice paklanıp kesilmiş işkembe tuz,içyağ,su katılarak çömlekte veya tepside bütün gece  fırında pişirilir.

Tırnak paçası gazanla akşamdan mahalle fırınına koyup sabah yağını iliğini suyuna bırakmış sığır ayağı yemeğidir.

Koyun paçası daha kısa sürede pişsede isteyen gece ayaklarını fırınlatır.

        Hanımların işlettiği fırınlarda gündüz meşhur ev ekmeği,gara tepside haşgeşli bükme,ağzıaçık,börek,haşgeşli öğme,pide,susamlı püskühüt edilir.

Elma,ayva tatlısı pişirilir.Büyükcene sazan balığı daş fırında hakık gibi kızartılır.Toprak çömlekte güveç konur.

         Afyon’da mahalle fırını geçmişten günümüze vazgeçilmez kültürümüzdür.

Göz hakkı,komşu hakkı en önemlisi fırıncının hakkı bakidir.

Fırınlarımızın bacası ebediyyen tütsün…

          

        

Yorumlar (3)
İLAYDA YUSUF 11 ay önce
ÇOCUKLUĞUMA GİTTİM. YAZILARINIZ SÜPER FAZLASI VAR EKSİĞİ YOK.
Yusuf 11 ay önce
Hepside çok eziyetli yemekler yapması zor yemesi güzel olur diye düşünüyorum
Yusuf 11 ay önce
Hepside çok eziyetli yemekler yapması zor yemesi güzel olur diye düşünüyorum
Namaz Vakti 24 Ocak 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11
Günün Karikatürü Tümü
banner136