banner16

banner15

26.11.2020, 10:02 1152

AFYON KIŞ MEMLEKET

Kara kış memleketi Afyon’a geldi.

20 Kasım’da beklenen ilk kar,kara yere düştü.İnsanın içine işleyen ayazı,Afyon’dan meşhurdur.Gelip geçen,garejde inen,uğrayan kim varsa ayaz sertbi hoşgeldin çeke.     

       Cukdellik guşu gış gelince yeraltına yuva eder, gış çıkasiye galırmış.90 dene daş alır, her gün bidenesini atarmış.Mart dokuzu gelince havaya bakar,günlük güneşlik ılındıysa dokuz daş ,kötüyse otuz daş alır kütelemeye devam edermiş.

Eddiyarların anlatışına

“Azarsam otuz,azmazsam dokuz”

Gış sözü burdan gelir der ve eklerler:

Eski gışla olmazsa olmasın zemeri kırkbeş, hamsin kırkbeş heç sektirmez buralarda.

      Ortayer soğudu gali. Gocuklar,kabanlar,atkılar,takkalar,bereler ve elcikler vestiyerde ön sırada yerini aldı.

Yün içlikler,patikler giyildi.

Keçeler botların,çizmelerin içine konuldu.

Ayakkabı boyunda kesilmiş keçe,bütün gün dabandan soğuğu keser.Ayakları ısıtır,terini alır.Eve varınca nemli keçe sobanın,peteğin gıyısına konur,kurutulur.

       Gışın hemencene aşam oluveri de uzun geceler geçmek bilmez.Gafamızı cep telefonuna,bilgisayara,telefona gömmeden evvelki yıllarda Afyon kış geceleri ıscak,mutlu,galebeşlikdi…

        Her sabah gar yağmış mı diye pencereye goşadık.Bütün gece tipi tipileyip sokaklar beline gada garla gaplandıysa ne sevinirdik.

İlk iş birleşip gomşu gomşuya gidebilsin diye garı kürüyüp yol açardık.Dambeşlerde baca boyu gar yağadı.Antenler çekmez televizyon garlı gösterir,cızırtısını gafamız götmezdi.

        O garda gışta aşam oturmasına giderdik.

Gece uzun sohbetler datlı da garın doyurmeyo netcen.Bizde arabaşı dökedik. Goca tepsiynen hamurunu dudduru,baklağı dilimi dile o donana gada çorbasını gaynatırdık.Arabaşı horoz,piliç hatta tavşan etinden içinde guru dağ eriği,limon,süs biberi,nane,salça olan meyaneli acı eşi yağlı bir çorbadır.Araaşı,arabaşı ezgili yemektir. 

Sufranın başına topleşilir.Kaşığa   hamurundan alır,gaynar çorbaya daldırı,lüb diye yutadık.Yutamiyennen eğlenir,üç beş dilimi bigaşıkta yutanı methededik.Hamuru çorbanın içine düşüren kimise bidanda arabaşını evinde dökcek herkesi ünnecek diye ceza verirdik.

       Pişmaniyeye biz tel helva der,uzun gış gecelerinde evde çekeriz.Hanımlar garışmaz yursek enson bulaşığını yuveriz.Erkeklerin en büyük zevkidir.Masrafı payleşir.Şekerini ununu malzemelerini alır kakışa kakışa ederler.Bazen şeker katılaşır boynuz gibi olur.Sabaha kadar sürsede vazgeçmezler o helvayı tel tel çekerler.Gülüş çığrış yer,kalanı üleşiriz.

       Gapı dışarı çıkamadığın günlerin akşamlarında sobanın üzerinde nohut gavuru gapışırdık.Elimiz yanasa yansın.Haşgeş daşında gavrulmuş nohutu sürtüp gavut ede,üstüne şeker ekip ağzımıza atadık.

Sobada kesdene en sevdiğimiz.Mısırı yağlı duzlu yakmadan en iyi yapan patlatır,hapaz hapaz yerdik.Mendil serilip güccük tüp geldimiydi ya bulgur yada günaşık gavurgası edilcektir.Külde kumpil,yanında şepit daha nolsun demi.

Ahh!!! Ne lezzetli ne güzel günlerdir o yaşanmışlıklarımız.

         Dıdıliye dıdılıye buzlu galdırımlarda gayıp düşmeden yaveş yaveş yörümek.

İlana gibi gat gat geyindiğin halde buymek.

Dışardan eve giriverince soba borusuynen gucakleşip,radyatörle tokaleşmek.

Zor sert mizaclı olsa da hemşerimiz gışı seviyoz.

Yorumlar (11)
Serkan 1 yıl önce
Son zamanlarda okuduğum en zevkl bir yazı eline sağlık yüreğine sağlık
Göksel 1 yıl önce
Fatma hanımın yazılarını benim diyen köşe yazarları kaleme alamaz eline sağlık
Turgut 1 yıl önce
Gerçekten çok güzel
Ümit 1 yıl önce
profesyonel köşe yazarları bile böyle güzel yazamaz
İbrahim YAYLI 1 yıl önce
Afyon İlimizde; eski “Kış Kültürü” çok güzel tasvir esilmiş. Kıymetli Kardeşim Fatma Hanımın ellerine sağlık. Güzel bir yazı.
Gül Çetinkaya 1 yıl önce
Çok güzel çocukluğuma götürdün Fatma cım eline sağlık
Prof.Dr.Vahap Yağanoğlu 1 yıl önce
Fatma hanım çok ama çok tebrik ederim...Afyonda kışı ve kıştaki alışkanlıkları ne güzel anlatmışsın..Eline,emeğine kalemine sağlık..
Miraç 1 yıl önce
Fatma hnm sizi severek takip ediyoruz sizin yazdıklarınızı ve yazacaklarınız heyecan ile bekliyorum. Keyifli güzel bir konu kaleme almışsınız
Bütün Yorumları Görmek İçin Tıklayın
Namaz Vakti 24 Ocak 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11
Günün Karikatürü Tümü
banner136