banner16

banner15

26.11.2020, 10:02 340

AFYON KIŞ MEMLEKET

Kara kış memleketi Afyon’a geldi.

20 Kasım’da beklenen ilk kar,kara yere düştü.İnsanın içine işleyen ayazı,Afyon’dan meşhurdur.Gelip geçen,garejde inen,uğrayan kim varsa ayaz sertbi hoşgeldin çeke.     

       Cukdellik guşu gış gelince yeraltına yuva eder, gış çıkasiye galırmış.90 dene daş alır, her gün bidenesini atarmış.Mart dokuzu gelince havaya bakar,günlük güneşlik ılındıysa dokuz daş ,kötüyse otuz daş alır kütelemeye devam edermiş.

Eddiyarların anlatışına

“Azarsam otuz,azmazsam dokuz”

Gış sözü burdan gelir der ve eklerler:

Eski gışla olmazsa olmasın zemeri kırkbeş, hamsin kırkbeş heç sektirmez buralarda.

      Ortayer soğudu gali. Gocuklar,kabanlar,atkılar,takkalar,bereler ve elcikler vestiyerde ön sırada yerini aldı.

Yün içlikler,patikler giyildi.

Keçeler botların,çizmelerin içine konuldu.

Ayakkabı boyunda kesilmiş keçe,bütün gün dabandan soğuğu keser.Ayakları ısıtır,terini alır.Eve varınca nemli keçe sobanın,peteğin gıyısına konur,kurutulur.

       Gışın hemencene aşam oluveri de uzun geceler geçmek bilmez.Gafamızı cep telefonuna,bilgisayara,telefona gömmeden evvelki yıllarda Afyon kış geceleri ıscak,mutlu,galebeşlikdi…

        Her sabah gar yağmış mı diye pencereye goşadık.Bütün gece tipi tipileyip sokaklar beline gada garla gaplandıysa ne sevinirdik.

İlk iş birleşip gomşu gomşuya gidebilsin diye garı kürüyüp yol açardık.Dambeşlerde baca boyu gar yağadı.Antenler çekmez televizyon garlı gösterir,cızırtısını gafamız götmezdi.

        O garda gışta aşam oturmasına giderdik.

Gece uzun sohbetler datlı da garın doyurmeyo netcen.Bizde arabaşı dökedik. Goca tepsiynen hamurunu dudduru,baklağı dilimi dile o donana gada çorbasını gaynatırdık.Arabaşı horoz,piliç hatta tavşan etinden içinde guru dağ eriği,limon,süs biberi,nane,salça olan meyaneli acı eşi yağlı bir çorbadır.Araaşı,arabaşı ezgili yemektir. 

Sufranın başına topleşilir.Kaşığa   hamurundan alır,gaynar çorbaya daldırı,lüb diye yutadık.Yutamiyennen eğlenir,üç beş dilimi bigaşıkta yutanı methededik.Hamuru çorbanın içine düşüren kimise bidanda arabaşını evinde dökcek herkesi ünnecek diye ceza verirdik.

       Pişmaniyeye biz tel helva der,uzun gış gecelerinde evde çekeriz.Hanımlar garışmaz yursek enson bulaşığını yuveriz.Erkeklerin en büyük zevkidir.Masrafı payleşir.Şekerini ununu malzemelerini alır kakışa kakışa ederler.Bazen şeker katılaşır boynuz gibi olur.Sabaha kadar sürsede vazgeçmezler o helvayı tel tel çekerler.Gülüş çığrış yer,kalanı üleşiriz.

       Gapı dışarı çıkamadığın günlerin akşamlarında sobanın üzerinde nohut gavuru gapışırdık.Elimiz yanasa yansın.Haşgeş daşında gavrulmuş nohutu sürtüp gavut ede,üstüne şeker ekip ağzımıza atadık.

Sobada kesdene en sevdiğimiz.Mısırı yağlı duzlu yakmadan en iyi yapan patlatır,hapaz hapaz yerdik.Mendil serilip güccük tüp geldimiydi ya bulgur yada günaşık gavurgası edilcektir.Külde kumpil,yanında şepit daha nolsun demi.

Ahh!!! Ne lezzetli ne güzel günlerdir o yaşanmışlıklarımız.

         Dıdıliye dıdılıye buzlu galdırımlarda gayıp düşmeden yaveş yaveş yörümek.

İlana gibi gat gat geyindiğin halde buymek.

Dışardan eve giriverince soba borusuynen gucakleşip,radyatörle tokaleşmek.

Zor sert mizaclı olsa da hemşerimiz gışı seviyoz.

Yorumlar (11)
Serkan 2 ay önce
Son zamanlarda okuduğum en zevkl bir yazı eline sağlık yüreğine sağlık
Göksel 2 ay önce
Fatma hanımın yazılarını benim diyen köşe yazarları kaleme alamaz eline sağlık
Turgut 2 ay önce
Gerçekten çok güzel
Ümit 2 ay önce
profesyonel köşe yazarları bile böyle güzel yazamaz
İbrahim YAYLI 2 ay önce
Afyon İlimizde; eski “Kış Kültürü” çok güzel tasvir esilmiş. Kıymetli Kardeşim Fatma Hanımın ellerine sağlık. Güzel bir yazı.
Gül Çetinkaya 2 ay önce
Çok güzel çocukluğuma götürdün Fatma cım eline sağlık
Prof.Dr.Vahap Yağanoğlu 2 ay önce
Fatma hanım çok ama çok tebrik ederim...Afyonda kışı ve kıştaki alışkanlıkları ne güzel anlatmışsın..Eline,emeğine kalemine sağlık..
Miraç 2 ay önce
Fatma hnm sizi severek takip ediyoruz sizin yazdıklarınızı ve yazacaklarınız heyecan ile bekliyorum. Keyifli güzel bir konu kaleme almışsınız
Bütün Yorumları Görmek İçin Tıklayın
kapalı
Namaz Vakti 17 Ocak 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 17 35
2. Fenerbahçe 17 35
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 17 33
5. Alanyaspor 18 30
6. Hatayspor 17 28
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Sivasspor 18 23
11. Başakşehir 18 23
12. Konyaspor 18 22
13. Göztepe 18 22
14. Kasımpaşa 17 22
15. Malatyaspor 17 21
16. Rizespor 17 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 17 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 17 36
2. Liverpool 17 33
3. Man City 16 32
4. Leicester City 17 32
5. Everton 17 32
6. Tottenham 17 30
7. Southampton 17 29
8. West Ham 18 29
9. Aston Villa 15 26
10. Chelsea 17 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 18 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 17 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 16 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 18 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12